Bình luận câu nói của Khổng Tử: Người có đức trí không bao giờ nhầm lẫn

Thứ hai , 20/03/2017, 10:48 GMT+7
Người có đức trí không bao giờ nhầm lẫn. Người có đức nhân không bao giờ ưu lo. Người có đức dũng không bao giờ sợ hãi.

Câu này Khổng Tử nói đặc trưng khác nhau giữa ba loại người: người có đức trí là người thông minh, có trí tuệ; người có đức nhân là người có tấm lòng vì mọi người; người có đức dũng là người dũng cảm.

Người có đức trí không hao giờ nhầm lẫn.Thế giới bao la muôn vàn sự vật, hiện tượng, người có đức trí đến mấy cũng không thể không có nghi hoặc, không thể biết hết và giải thích hết được. Đối với sự vật chưa biết thì từng bước tìm hiểu; những đạo lí không rõ ràng thi dần dần từng bước làm cho rõ ràng. Người có đức trí không phải là ở chỗ cái gì cũng biết, cái gì cũng hiểu, mà là ở chỗ họ có thể không ngừng nhận thức được dần dần sự vật, ở chỗ họ không bao giờ nhầm lẫn mù quáng, làm những việc hồ đồ.

Người có đức nhân không hao giờ ưu lo.Những nỗi lo sợ thường xảy ra trong mỗi người. Học sinh sợ thầy giáo; con trẻ sợ cha mẹ; người đời sợ khó khăn gian khổ, sợ đói com rách áo, sợ tai bay vạ gió, đủ các loại sợ,... Người ta, hoàn toàn không phải lo lắng điều gì là không có. Nhưng người có đức nhân thì lòng thương người bao la, yêu đời nên không bao giờ có nỗi lo không căn cứ, không có nỗi buồn vu vơ.

Người có đức dũng không hao giờ sợ hãi. Dũng mà Khổng Tử nói là dưới tiền đề của đạo nhân, vì đạo nhân mà dũng cảm. Có được dũng cảm sẽ không sợ nghèo hèn, không sợ không có bổng lộc, không sợ phải mặc áo vải thô và ăn cơm hẩm, không sợ kẻ tiểu nhân lừa dối, không sợ kẻ bề trên áp bức đè nén. Đó là tinh thần dũng cảm không sợ hãi của người quân tử.

Đức trí, đức nhân, đức dũnglà những phẩm chất tốt đẹp của con người. Không có ai là người hoàn hảo (nhân vô thập toàn). Vì thế, phải không ngừng học hỏi, phải tu dưỡng và rèn luyện mới có thể làm cho đức trí ngày một thêm trong sáng mở mang, mới làm cho đức nhân dào dạt tâm hồn, mới làm cho đức dũng thêm sắt đá, mạnh mẽ.

Tu thân, tích đức, khai sáng, kiên cường ... vẫn luôn là bài học làm người xưa nay.

Nguồn: