Phân tích bài thơ Tôi yêu em lớp 11

Thứ sáu , 20/10/2017, 20:22 GMT+7
Phân tích bài thơ Tôi yêu em của Puskin trong ngữ văn lớp 11 để thấy vẻ đẹp cao thượng trong tình yêu của Pu-skin.
- Các sáng tác phong phú của Pu-skin đã thể hiện tâm hồn tuyệt đẹp nhân dân Nga khao khát tự do và tình yêu. Và ở thể loại nào, văn chương Pu-skin cũng luôn là một tiếng nói nga trong sáng, thuần khiết, thề hiện cuộc sống một cách giản dị, chân thực.
 
Bài thơ dựa trên câu chuyện có thật của chính tác giá khi sống ở Xanh Phê-téc-bua. Khi đó, Pu-skin thường hay lui tới nhà vị Chủ tịch Viện Hàn lâm Nga A.N. Ô-lê-nhin để gặp những người làm nghệ thuật, ở đó, ông gặp và yêu ô-lê-nhi-a, con gái viên Chủ tịch. Một thời gian sau, Pu-skin đã cầu hôn nhưng không được chấp nhận. Vì lẽ đó, Pu-skin đã gửi nỗi lòng mình vào bài thơ Tôi yêu em.
 
1. Vẻ đẹp cao thượng trong tình yêu của Pu-skin trước hết thế hiện ở sự chân thành tha thiết, nồng nan mà không tham lam,
 
Bài thơ gồm hai khổ, diễn tả chân thực tình cảm, tâm trạng của Pu-skin trong tình yêu. Ngay khổ thơ thứ nhất, lời thơ bộc bạch thật chân thành:
 
“Tôi yêu em: đến nay chừng có thể
Ngọn lửa tình chưa hẳn đã tàn phai”.
 
- Cụm từ “Tôi yêu em” vừa ngắn gọn vừa giản dị vừa dễ hiểu. Cụm từ mang nghĩa khẳng định về tình yêu chân thành của tác giả dành cho người mình yêu. Câu “Ngọn lửa tình chưa hẳn đã tàn phai” một lần nữa khẳng định rằng tình yêu nung nấu lâu rồi, đến bây giờ “chưa hẳn đã tàn phai”, dù cho tình yêu không được đáp lại.
 
- Hai câu thơ sau của khổ thứ nhất thế hiện một sự tự nguyện rút lui khi tình yêu không được đền đáp:
 
Nhưng không để em bận lòng thèm nữa
Hay hồn em phải gợn bóng u hoài.
 
Tình yêu đơn phương mãnh liệt nhưng không yếu đuối, không ích kỉ, van xin. Đó là tình yêu cao thượng, một tình yêu mang ý nghĩa đích thực. “Lời thơ như là một lời tự nhắc nhủ, một sự tự ý thức về tình yêu của mình và cũng như một lời nói bên trong đầy dịu dàng, trân trọng với hồn em. Nhưng đằng sau những lời lẽ điềm tĩnh, đúng mực ấy là bao nỗi niềm, bao sắc thái của tỉnh yêu: có cái chua xót của thân phận, vì nếu tình yêu không đem lại hạnh phúc, niềm vui mà chỉ là nỗi băn khoăn, buồn bã cho người mình yêu thì nên chấm dứt tình yêu đó... Tình yếu có thể chấm dứt vì nhiều lí do, nhưng cái lí do đầy dịu dàng và cao thượng ấy đối với người phụ nữ mấy ai có được”. (Giáo sư Nguyễn Đăng Mạnh).
 
Khi không được đáp lại tình yêu, Pu-skin tự nguyện không làm phiền lòng người mình yêu, không để “hồn em phải gọn bóng u hoài”. Đó đích thực là tình yêu cao thượng, đáng trân trọng.
 
2. Vẻ dẹp cao thượng trong tình yêu của Pu-skin thế hiện ở sự cầu mong cho người mình yêu có được một tình yêu cao đẹp.
 
Tôi yêu em âm thầm, không hi vọng
Lúc rụt rè, khi hậm hực lòng ghen,
Tôi yêu em, yếu chân thành, đằm thắm
Cầu em được người tình như tôi đã yêu em.
 
- Hai câu đầu của khổ hai đã diễn tả được những trạng thái, cung bậc khác nhau của tình yêu. Cụm từ “Tôi yêu em” được lặp đi lặp lại đã diễn tả được mạch cảm xúc dào dạt, dâng trào trong lòng tác giả. Nhịp thơ nhanh diễn tả sự biến đổi dồn dập của trạng thái tâm lí: khổ đau âm thầm, niềm tuyệt vọng, lòng ghen tuông giày vò. Đó là tình yêu cuồng nhiệt trong vô vọng, đắm đuối đến bối rối lo âu. Nhưng thật bất ngờ, từ tâm trạng vô vọng, hai câu thơ cuối lại làm hiện lên nhịp đập sôi nổi mạnh mẽ, tràn đầy sinh lực của trái tim nồng cháy tình yêu. Không những thế, hai câu thơ còn thế hiện bản lĩnh và tấm lòng tha thiết với người yêu của nhân vật trữ tình. Nếu ở hai câu đầu của khố hai, nhân vật trữ tình bị giày vò bởi nỗi ghen tuông thì hai câu cuối, nhân vật trữ tình lại vượt lên sự ích kỉ thường tình. Yêu “chân thành, đằm thắm” nên nhân vật trữ tình đã cầu mong cho người mình yêu được hạnh phúc: “Cầu em được người tình như tôi đã yêu em”. 
 
- Bài thơ đậm đà chất trữ tình, lời thơ thân mật, giản dị, từ ngữ gợi cảm... đã bộc lộ quan điểm đúng đắn về tình yêu.
 
- Từ những rung động sâu xa mà bản thân đã từng trải nghiệm, Pu-skin đã thể hiện một cách tuyệt vời vẻ đẹp phong phú, tinh tế tiềm ẩn trong đời sống trái tim con người.
 
- Bài thơ thể hiện quan điểm về tình yêu của Pu-sk.in. Tình yêu là phải nồng nàn, chân thành và cao thượng. Chính thái độ trân trọng, cầu mong, độ lượng đối với người mình yêu mà bài thơ Tôi yêu em của Pu-skin vươn tới giá trị nhân văn cao cả, có sức sống lâu bền trong lòng độc giả.
Nguồn: