Phân tích cảnh cho chữ trong bài chữ người tử tù

Thứ bảy , 14/10/2017, 23:15 GMT+7
Phân tích cảnh cho chữ trong bài chữ người tử tù của Nguyễn Tuân. Bài làm: Có thể nói, cảnh tượng ông Huấn Cao cho viên quản ngục chữ đúng là “một cảnh tượng xưa nay chưa từng có”.
Giới thiệu về cảnh cho chữ: Đây là cảnh xưa nay chưa từng có, bởi vì:
 
a) Xét về mặt thời gian: Thời gian cho chữ thật đặc biệt. Đó là vào một đêm mà ngày mai người tử tù bị đưa đi lĩnh án chém: “lúc trại giam tỉnh Sơn chỉ còn vẳng có tiếng mõ trên vọng canh”.
 
b) Xét về mặt không gian: Không gian để thực hiện việc cho chữ cũng thật đặc biệt. Đó là một “buồng tối chật hẹp, ẩm ướt, tường đầy mạng nhện, đất bừa bãi phân chuột, phân gián”, “Trong không khí khói toả như đám cháy nlià, ánh sáng đỏ rực của một bó đuốc tẩm dầu rọi lên ba cái đầu người đang chăm chú trên một tấm lụa bạch còn nguyên vẹn lần hồ. Khói bốc toả cay mắt”,...
 
=> Chính không gian, thời gian đã tạo nên tình huống đặc biệt đế nhân vật bộc lộ vẻ đẹp tâm hồn, vẻ đẹp tính cách.
 
2. Người cho chữ và người nhận chữ
 
- Người cho chữ: một tử tù, ngày mai bị xử chém.
 
- Người nhận chữ: viên quản ngục, chịu trách nhiệm về người tử tù.
 
Việc cho chữ là một việc thanh cao, là sáng tạo nghệ thuật. Ấy vậy mà nó lại diễn ra trong một nghịch lí về không gian, thời gian, trong sự đối lập giữa màu sắc, mùi vị và vị thế của những người trong cuộc.
 
+ Không gian là một căn buồng chật hẹp, ô uế, hôi hám đầy rẫy tội ác. Không gian đầy nghịch lý. Văn chương , chữ nghĩa thường được thực hiện ở nơi thư phòng, hoặc khi nhàn tản, ngâm thơ uống rượu. Còn việc cho chữ ở đây lại diễn ra trong căn phòng nhà tù.
 
+ Thời gian cho chữ cũng là một nghịch lý. Lẽ ra cảnh cho chữ phải diễn ra vào ban ngày. Thế mà ở đây việc cho chữ lại xảy ra vào đêm tối, lúc mà trại giam chỉ còn tiếng mõ. Chỉ sáng sớm mai thôi là người tử tù bị giải đi chịu án tử chém đầu.
 
+ Màu sắc, mùi vị trong cảnh cho chữ cũng lại đối lập nhau. Mùi thơm của nghiên mực đối lập với mùi hôi hám ẩm mốc của căn buồng giam.
 
+ Đặc biệt hơn, trật tự, kỉ cương trong nhà tù bị đảo ngược hoàn toàn. Tù nhân trở thành người ban phát cái đẹp, răn dạy ngục quan; còn ngục quan thì khúm núm vái lạy tù nhân. Người nghệ sĩ tài hoa say mê tô từng nét chữ không phải là người được tự do mà là kẻ tử tù đang trong cảnh phải đeo gông trên cổ xiềng xích dưới chân, và chỉ sớm tinh mơ ngày mai đã bị giải đi về kinh chém đầu. Hình ảnh uy nghi của Huấn Cao đối lập với hình ảnh so ro của thầy thơ lại run rẩy bưng chậu mực và hình ảnh viên quản ngục thì khúm núm cất đồng tiển đánh dấu. Giọng nói của quản ngục nghẹn ngào sau khi nghe ông Huấn Cao khuyên nhủ thể hiện sự cảm phục, lòng tôn kính trước một người tài hoa và đạo đức như Huấn Cao.
 
Có thể nói cảnh cho chữ trong tác phẩm đã thể hiện được tài hoa về nghệ thuật miêu tả của Nguyễn Tuân. Nghệ thuật đối lập của bút pháp lãng mạn được sử dụng hết sức thành công. Cảnh cho chữ đã góp phần thể hiện rõ chủ đề. Giữa chốn ngục tù tàn bạo, không phải những kẻ đại diện cho quyền lực thống trị làm chủ mà là người tử tù làm chủ. Thực chất cảnh cho chữ là một cuộc bàn giao về cái đẹp. Huấn Cao là người viết chữ đẹp, sáng tạo ra cái đẹp. Ông đã bàn giao lại cái đẹp đó cho viên quản ngục. Viên quản ngục có nhiệm vụ bảo vệ lưu giữ cái đẹp. Huấn Cao là người có nhân cách đẹp. Ông đã bàn giao lại cho viên quản ngục. Viên quản ngục sẽ từ bỏ chốn tội ác để về quê giữ gìn cái đpẹ ấy. Ta có thể khẳng định cảnh cho chữ là một cảnh giáp chiến giữa cái đẹp và cái xấu, cái đúng và cái sai. Cuộc giáp chiến thật quyết liệt. Một bên là nhà tù, tội ác, cái xấu - Một bên là con người tài hoa với nhân cách cao đẹp. Cuối cùng cái đẹp, cái tốt đã chiến thắng. Tuy Huấn Cao bị xử chém nhưng cái tài về viết chữ, cái đẹp về nhân cách thì sống mãi.
Nguồn: