Phân tích giá trị nhân đạo trong truyện ngắn Hai Đứa Trẻ

Thứ bảy , 14/10/2017, 15:16 GMT+7
Phân tích giá trị nhân đạo và bút pháp nghệ thuật trong truyện ngắn Hai Đứa Trẻ của nhà văn Thạch Lam
Hai đứa trẻ là một truyện ngắn đặc sắc của Thạch Lam, in ở tập Nắng trong vườn (1938). Việc miêu tả thiên nhiên, miêu tả cuộc sống của những con người nơi phố huyện nghèo đã thế hiện rõ tình cảm nhân đạo của tác giả và bút pháp nghệ thuật của ông.
 
1. Về tình cảm nhân đạo
 
a) Lòng nhân đạo của tác giả trước hết thể hiện ở sự đồng cảm với những con người nghèo khổ ở phố huyện nghèo
 
Tấm lòng thương cảm sâu xa đối với những kiếp người nhỏ bé, sống cơ cực, quẩn quanh, mòn mỏi, tù túng nơi phố huyện nghèo tăm tối.
 
- Ông thương cảm những đứa trẻ phải đi nhặt nhạnh những thứ người ta bỏ lại sau khi chợ tàn.
 
- Ông thương cảm cảnh đời tù túng, vất vả của bà cụ Thi.
 
- Ông xót xa khi miêu tả hoàn cảnh gia đình bác xẩm. Gia tài của bác chỉ là manh chiếu rách và cái thau cũ dùng để xin tiền.
 
- Ông thương cảm mẹ con chị Tí, ngày mò cua bắt ốc, tối về dọn hàng nước để kiếm miếng ăn.
 
- Ông cảm thông với sự vất vả của bác phở Siêu. Bác chỉ bán phở gánh chứ nào có tiệm phở gì đâu.
 
=> Tấm lòng ấy của ông được thế hiện qua cách ông miêu tả cảnh thiên nhiên, miêu tả con người, qua con mắt quan sát và qua tấm lòng của nhân vật Liên.
 
b) Lòng nhân đạo của tác giả còn thế hiện qua việc Ông trân trọng và nâng niu những nét đẹp bình dị giàu tình thương của những con người lao động nghèo khổ nơi phố huyện nghèo.
 
- Ông phát hiện và miêu tả được những con người phố huyện chân thật, chăm chỉ, siêng năng (những đứa trẻ con nhà nghèo, mẹ con chị Tí, bác phở Siêu, gia đình bác xẩm, tình thương của Liên dành cho những đứa trẻ...).
 
c) Lòng nhân đạo còn thể hiện qua việc tác giả đã khám phá và miêu tả được những khát khao đổi đời dẫu còn mơ hồ của họ.
 
- Ông miêu tả cảnh hai chị em Liên ngồi ngắm sao trời.
 
- Ông để cho chị em Liên ngồi đợi chuyến tàu sang trọng, sáng trưng đi qua. Hình ảnh đoàn tàu là hình ảnh của một thế giới khác cuốn hút chị em Liên, gợi ước mơ thay đổi cuộc sống tẻ nhạt, tù đọng nơi phố huyện nghèo.
 
2. Về bút pháp nghệ thuật
 
- Sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa lâng mạn với hiện thực, giữa tự sự với trữ,tình trong loại truyện không có cốt truyện. Đó là hiện thực cuộc sống nghèo khố của những con người nơi phố huyện, là những mong ước của họ có cuộc sống tốt đẹp hơn.
 
- Phối hợp nhuần nhuyễn giữa tả cảnh với tả tình. Bức tranh thiên nhiên làm nền để tô đậm thêm cho con người nơi phố huyện. Tả thiên nhiên, tả quang cảnh nơi phố huyện là để thể hiện tâm trạng, tình cảm của tác giả đối với con người.
 
- Tác giả đã sử dụng điêu luyện ngôn ngữ văn xuôi giàu chất thơ.
 
- Qua truyện ngắn Hai đứa trẻ, ta thấy được tình cảm xót thương của Thạch Lam đôi với những con người sông nghèo khổ, quẩn quanh và sự cảm thông, trân trọng của nhà văn trước mong ước của họ về một cuộc sống, tươi sáng hơn.
 
- Ta thấy được một vài nét độc đáo trong bút pháp nghệ thuật của Thạch Lam qua một truyện ngắn trữ tình.
Nguồn: