Phân tích nhân vật Huệ Chi trong Huệ Chi đêm tân hôn của Nguyên Hồng

Thứ ba , 28/03/2017, 09:11 GMT+7
Tác phẩm Cửa biển với đoạn trích Huệ Chi trước lễ cưới vẽ nên một bức tranh về sự phân hóa dữ dội thế giới của bọn đại địa chủ, đại tư sản Tây cùng những tên tay sai nhơ nhớp vào thời điểm Nhật hất cẳng Pháp tạo ra một sự phân hóa cắn xé lục đục ngay cả trong gia đình mà Nguyên Hồng đưa ra ví dụ ở đây là gia đình đại tư sản Thi San.
Khác với Nguyễn Du đã để cho nàng Kiều bán “hồng nhan” cứu cha, Nguyên Hồng phải đau đớn trước nhành huệ trắng tinh khiết mà ép gả cho kẻ “Bổn mắt trùm hiến binh” nhằm giải cứu khỏi sự sung công tài sản dưới kế mưu bẩn thỉu giả danh giả nghĩa của người chú ruột. Ta cảm thấy kính trọng và khâm phục với sự hi sinh bản thân của Thúy Kiều thì mặt khác lại xót xa đáng tiếc cho nỗi nhục sô kiếp bạc phận của Huệ Chi.
 
Huệ Chi là một tiểu thư mành liễu. Người con gái được sông trong phong lưu nhàn nhã như chẳng bao giờ biết đến sự lao động bằng chân tay, để mẹ phải bóp rượu chổi sau cái việc cuốc vườn và tưới rau với cậu Khòa vôn dĩ sinh ra chỉ để sống trong sự che chở nâng niu lại phải chịu đựng giông bão cuộc đời. Đó âu cũng là cái nhầm tưởng đánh lừa ban đầu. Thực ra trong tâm hồn người con gái liễu yếu có một sự đối lập với vẻ ngoài yếu đuối là một tính cách mạnh mẽ. Bên ngoài nàng ngoan ngoãn chấp nhận sự sắp đặt của Nguyễn Kim Tú, kì thực bên trong lại tiềm chứa một tính cách quyết liệt phản kháng cuộc hôn nhân vụ lợi này, tìm cách sông với thế giới riêng của mình, thế giới với những kỉ niệm ngọt ngào, ấm áp về tình mẹ và với một đức tin vào Chúa lòng lành.
 
Trong những sáng tác của Nguyên Hồng, ta bắt gặp ít nhất là hai lần hình ảnh người mẹ thân yéu dạt dào tình cảm, vừa cao cả thánh thiện lại vừa gần gũi âu yếm đó là hình ảnh người mẹ trong Mợ Du và Huệ Chi trước lễ cưới. Ngay những giây phút cuối cùng của cuộc dời, hình ảnh người mẹ đã ùa về trong tâm trí Huệ Chi, nàng sống trong cơn mơ màng mộng du với khao khát hình ảnh người mẹ thiếu vắng suốt cả quãng thời con gái sau mười lăm năm. Những giọt lệ trào ra khóc thương cho số kiếp của mình sớm mồ côi mẹ, khó thương cho nỗi đau mất mẹ, và cả cho sự bạc bẽó của thực tại với những tiếng thì thầm với mẹ “Mẹ nhỉ! Con không lấy ông ta đâu! Cả ba và mẹ chắc cũng không đời nào cho con lấy ông ta, vậy thì con lấy ông ta. thế nào được?...” Nỗi đau lớn nhất của thời niên thiếu là nỗi đau mất mẹ. Đặc biệt là đối với người con gái, điều đó như cướp đi già nửa cuộc đời và những niềm vui đáng giá. Huệ Chi là một cô gái nặng nề về tình cảm và sông nội tâm nên dễ dàng mẫn cảm với mọi biến cô trong đời. Người con gái cô đơn luôn sông trong hoài niệm về người mẹ và những kỉ niệm dù rất nhỏ nhoi, thân quen lại ùa về. Những món ăn đơn sơ mà thân thuộc mẹ vẫn nấu ngày xưa “mẹ lại nấu chè ngô non, chề đỗ đãi, mẹ lại thổi xôi hoa cau...” Cuộc đời độc ác đã lấy dần người mẹ rồi người cha (mà có lẽ trong tâm trí Huệ Chi vẫn còn đẹp đẽ), cho tới giây phút cuối cùng nàng như không còn cảm thấy tuyệt vọng nữa vì thế gian này chẳng có gì lưu luyến để ở lại, để níu kéo một kiếp người vốn dĩ đã mang đầy nỗi đau trầm uất. Chúng ta hãy trở lại đoạn đầu của đoạn trích ta bắt gặp một sự lắng lại, lặng lẽ trong tâm hồn cô gái trong trắng như pha lê kia. Nàng không hề phản đôi cuộc hôn nhân vụ lợi mà “nhất nhất việc gì Huệ Chi đều nhận hết”. Nàng cũng không oán trách bà Đức Sinh đã đồng lõa trong kế hoạch, cũng không tức giận chú Tú tàn nhẫn bán nàng cho kẻ ngoại bang. Có nghĩa rằng tất cả những gì xáo động kinh hoàng đã qua đi để lại một sự cam phận tuân thủ mọi quyết định của người lớn. Như không còn tin tưởng vào ai được nữa, cũng không thể bấu víu vào đầu nàng tìm đến cõi hư vô trò chuyện với người mẹ, và nàng đã đi theo tiếng gọi của Thiên Chúa. Nhạt nhòa giữa hình ảnh người mẹ là hình ảnh cao xa vời vợi của Đức Chúa lòng lành, người đã rủ lòng thương tới thân phận của con chiên bị bách hại như nàng.
 
Bàn tay của Chúa đã nâng nàng lên vượt khỏi môi quan hệ huyết thống khi cuộc sông gia đình đôi với nàng là thứ hỏa ngục trần gian. Chỉ có ơn Chúa mới có thể cân bằng mà đem lại bình an đời đời kiếp kiếp cho con chiên ngoan đạo không bị vấy bùn dơ để tâm hồn không bị ngập chìm trong bóng đêm tội lỗi. Và cuối cùng trong cơn đê mê với bạt ngàn hương hoa và gió lộng ngát, nàng đã mở lòng ra thênh thang về phía Chúa. Chúa rất nhân từ và lòng lành vô cùng như thể đã đón nàng từ muôn kiếp trước.
 
Nguyên Hồng từ biệt vẻ đẹp đồng trinh của Huệ Chi bằng một khung cảnh lãng mạn và đầy chất thơ. Tất cả những dòng những câu chữ dường như được ướp đầy hương hoa, chập chờn bồng bềnh trong một không gian mờ mờ ảo ảo.
 
Cái chết của Huệ Chi vừa là tiếng nói tô" cáo xã hội, vừa thể hiện một niềm tin của nhà văn vào sức mạnh, vào sự trường tồn của cái đẹp. Nhà văn như muôn nâng niu trân trọng cái đẹp của phái yếu mà trong hoàn cảnh lúc bấy giờ Huệ Chi muôn bảo toàn sự trong trắng không còn con đường nào khác là phải tìm đến cái chết. Cái chết của Huệ Chi thể hiện sự bâ't lực của cái ác, cái xâu xa, đồi bại trước cái đẹp cao cả của cuộc đời. Huệ Chi dường như không chết. Nguyên Hồng đã dìu nàng đi vào cõi vĩnh hằng nơi đó có lòng nhân từ, có tình yêu thương của mẹ, có đức tin và sự che chở của Chúa. 
Nguồn: