Dàn ý phân tích và so sánh sự trổi dậy sức sống trong truyện ngắn 'Vợ chồng A Phủ' - Học Tốt Ngữ Văn

Dàn ý phân tích và so sánh sự trổi dậy sức sống trong truyện ngắn 'Vợ chồng A Phủ'

Thứ ba , 19/06/2018, 11:28 GMT+7
Anh/chị hãy phân tích và so sánh sự trổi dậy sức sống trong "đêm tình mùa xuân" và "đêm mùa đông cắt dây trói cứu A Phủ" của nhân vật Mị trong truyện ngắn "Vợ chồng A Phủ" của nhà văn Tô Hoài.

I.     Mở bài:

-       Truyện ngắn "Vợ chồng A Phủ" nằm trong tập "Truyện Tây Bắc" (1953) - kết quả của chuyên đi thực tế tám tháng cùng bộ đội vào giải phóng Tây Bắc (1952) của Tô Hoài. Tập truyện đã nhận được giải nhất về truyện kí của Hội Văn nghệ Việt Nam 1954-1955.

-       Vốn sống và tình yêu với miền đất Tây Bắc đã thôi thúc Tô Hoài viết về đề tài Tây Bắc. Song đế dựng lại một cách chân thực và sinh động bức tranh về cuộc sông, con người Tây Bắc, đặc biệt là sự trỗi dậy sức sông mạnh mẽ của nhân vật Mị trong "đêm tình mùa xuân" và "đêm mùa đông cắt dây cởi trói cứu A Phủ" phải là tài năng và tâm lòng nhân đạo sâu sắc của nhà văn.

II. Thân bài:

2.           Phân tích:

a.     Khái quát nhân vât:

-       Mị là một cô gái trẻ đẹp. Số phận của Mị tiêu biểu cho số phận người phụ nữ nghèo ở miền núi ngày trước: có những phẩm chất tốt đẹp, đáng được hưởng hạnh phúc nhưng lại bị đày đọa trong cuộc sống nô lệ.

-       Bị vùi dập đến cùng nhưng ở người con gái ây vẫn tiềm tàng sức sông mãnh liệt.

b.     Đêm tình mùa xuân:

-       Mùa xuân năm ây thật đặc biệt: "Hồng Ngài năm ây ăn Tết giữa lúc gió thổi vào cỏ gianh vàng ửng..." Ngày Tết MỊ cũng uống rượu. Mị ngồi bên bếp lửa "tai Mị văng vẳng tiếng sáo gọi bạn đầu làng" nhưng "lòng Mị thì đang sống về ngày trước". Tiếng sáo đánh thức tâm hổn Mị, đánh thức quá khứ, đưa MỊ trở về với mùa xuân cũ. Vị ngọt ngào của quá khứ bất giác nhắc nhó vị cay đắng trong hiện tại. Mị thấm thìa đau khổ, lại nghĩ đến cái chết.

-       Hiện tại và quá khứ, thân phận và khát vọng giao tranh gay gắt trong Mị. Mị xắn mõ bỏ vào đĩa đèn cho sáng. "MỊ muốn đi chơi". Mị thay váy áo chuẩn bị đi chơi. Hành động của Mị không khác nào một sự nổi loạn.

-       Sức sống trào dâng mãnh liệt đến mức ngay cả khi bị A Sử trói đứng vào cột nhà, Mị vẫn không biết mình bị trói, vẫn vùng bước đi theo tiêng sáo gọi bạn yêu như người mộng du. Những vết trói đau thít, tiếng chân ngựa đạp vách, Mị thổn thức nghĩ mình không bằng con ngựa.

-       Tô Hoài đã khám phá và phát hiện đằng sau một tâm hổn câm lặng vân còn một tâm hổn khát khao sống, khát khao yêu, đằng sau một con rùa lùi lũi nuôi trong xó cửa còn có một con người.

c.      Đêm đông cứu A Phủ:

-       Mây đêm liền, nhìn thây A Phủ bị trói, Mị vẫn thản nhiên thổi lửa, hơ tay. Tâm hổn Mị đã trở lại với sự câm lặng, vô cảm từ sau đêm tình mùa xuân ây.

-       Cho đên khi nhìn thây một dòng nước mắt lấp lánh bò xuống hai hõm má đã xám đen lại của A Phủ, Mị mới xúc động, nhớ lại những dòng nước mắt và nỗi khổ của mình.

-       Thương mình dẫn đến thương người cùng cảnh ngộ, Mị chấp nhận chịu sự trừng phạt của nhà thông lý và quyết định cắt dây trói cứu A Phủ.

-       Khi A Phủ chạy đi, Mị đứng lặng trong bóng tối và sau đó vụt chạy theo A Phủ bởi "ở đây thì chết mất". Hành động ấy diễn ra một cách tức thời, là hành động bất ngờ, nhưng tất yếu. Mị cắt đay trói cứu A Phủ đồng thời cũng tự giải thoát cho chính mình. Hành động ấy hoàn toàn phù hợp với tính cách của Mị - một người con gái giàu sức sống.

2. So sánh:

a. Giống nhau:

-       Sự trỗi dậy sức sống ở cả hai lần đều có cơ sở là bản tính mạnh mẽ, không dê châp nhận số phận của Mị. Cả'hai lần là khi Mị thoát khỏi trạng thái vô cảm ngày thường.

-       Hai tình huống đã khẳng định tài năng phân tích tâm lí nhân vật và chiều sâu nhân đạo trong ngòi bút của Tô Hoài.

b. Khác nhau:

-       Lần thứ nhất, Mị nhận được sự tác động theo chiều hướng tích cực từ ngoại cảnh. Lần thứ hai không có sự hỗ trợ này.

-       Ở lần trỗi dậy thứ nhất, bản thân Mị chỉ định giải thoát trong chốc lát. Còn lần thứ hai mạnh mẽ, quyết liệt hơn. Mị đã giải thoát mình khỏi sự ràng buộc của cả cường quyền lẫn thần quyền. Với hành động này, Mị đã chiến thắng số phận.

III. Kết bài:

-       Tô Hoài đã kết hợp và vận dụng tài tình những phương tiện, biện pháp nghệ thuật khác nhau để làm bật một bức tranh sinh động vế cuộc sống và con người ở vùng cao Tây Bắc.

-       Những thành công về nghệ thuật góp phần thể hiện thành công ý đồ tư tưởng của nhà văn trong tác phẩm. Đó là cơ sở để tác phẩm cũng như cả tập "Truyện Tây Bắc" được đánh giá là thành công đột xuất của nhà văn xuôi kháng chiến chống Pháp.

Nguồn: