Phát biểu cảm nghĩ về bài thơ Tiếng Gà Trưa của Xuân Quỳnh

Thứ sáu , 13/10/2017, 15:30 GMT+7
Tuyển tập bài văn phân tích, cảm nhận và Phát biểu cảm nghĩ về bài thơ Tiếng Gà Trưa của Xuân Quỳnh hay nhất.
Trong nền văn thơ hiện đại Việt Nam nổi lên một nữ sĩ của dòng thơ lãng mạn, trữ tình biểu lộ những rung cảm, khát vọng của một trái tim phụ nữ chân thành, tha thiết và đằm thắm. Chỉ cần nhắc đến một bài thơ tiêu biểu của bà là “Thuyền và biển” thì ai cũng biết tác giả của nó là nữ sĩ Xuân Quỳnh. Bên cạnh đó là một bài thơ cũng không kém phần nổi tiếng, đó là bài thơ “Tiếng gà trưa” được viết trong thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống đế quốc Mĩ. Với một phong cách đặc biệt của Xuân Quỳnh, bài thơ in lần đầu trong tập thơ “Hoa dọc chiến hào” vào năm 1968 nhằm kêu gọi toàn dân cùng chung sức chiến đấu chống bọn xâm lược.
 
Đặt nhân vật là anh lính “bộ đội cụ Hồ” trên đường hành quân chợt nghe tiếng gà gáy làm cho trong lòng dâng tràn cảm xúc hồi tưởng về tuổi thơ tươi đẹp:
 
“Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ:
“Cục... cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ”
 
Bất chợt nghe được “tiếng gà nhà ai nhảy ổ” làm những kỉ niệm ùa về vây lấy người lính, làm cho bao nhiêu mệt nhọc trên đường hành quân xa bỗng tan biến. Để từ đó anh lính “Nghe gọi về tuổi thơ”, dẫn người đọc vào những hồi ức tuổi thơ của người lính. Chỉ một tiếng gà trưa cũng đã gợi dậy cả một bầu trời thương nhớ, làm xao xuyến lòng người. Nghe tiếng gà gáy mà như nghe thấy tiếng quê hương an ủi, vỗ về, tiếp thêm sức mạnh.
 
Tôi thích cái cách mà tác-giả dẫn dắt vào miền tuổi thơ miên man, sinh động mang đậm tính vui tươi, phấn khởi:
 
“Tiếng gà trưa
Ổ rơm hồng những trứng
Này con gà mải mơ
Khắp mình hoa đốm trắng
Này con gà mái vàng
Lông óng như màu nắng.”
 
Trong.miền kí ức mênh mông về tuổi thơ thì hình ảnh những con gà gắn liền với những kỉ niệm bình dị, dân dã về những con gà mái mơ, những chú gà mái vàng tạo cho những ổ rơm đầy ắp những quả trứng hồng đẹp mắt. Những chú gà hầu như ít ai để ý vậy mà chỉ cần vài nét miêu tả, nhà thơ đã làm nổi bật vẻ đẹp thanh tao “Khắp mình hoa đốm trắng”, rồi đến bộ lông dơ sơ cũng rực rỡ hơn “Lông óng như màu nắng”. 
 
Chỉ chừng đó cũng có thể hiểu được tác giả đã yêu quí và quan sát những chú gà tỉ mỉ đến nhường nào.
 
Rồi những kĩ niệm về tiếng gà gắn liền với hình ảnh người bà:
 
“Tiếng gà trưa
Có tiếng bà vẫn mắng
- Gà đẻ mà mày nhìn
Rồi sau này lang mặt!
Cháu về lấy gương soi
Lòng dại thơ lo lắng.”
 
Tính tò mò xem trộm gà đẻ trứng của cháu, lời mắng yêu của bà làm cháu lo lắng một cách hồn nhiên. Chính những hình ảnh rất bình dị, vẫn thường xảy ra trong cuộc sống nông thôn đã làm cho người đọc, người nghe thấm thìa tình cảm sâu đậm của người bà chăm lo từng li từng tí cho đứa cháu bé bỏng.
 
Những khổ thơ tiếp theo lại càng khắc hoạ rõ nét hơn tình cảm và sự yêu thương của người bà đối với cháu:
 
“Tiếng gà trưa
Tay bà khum soi trứng
Dành từng quả chắt chiu
Cho con gà mái ấp
Cứ hàng năm hàng năm
Khi gió mùa đông tới
Bà lo đàn gà toi
Mong trời đừng sương muối
Để cuối năm bán gà
Cháu được quần áo mới
Ôi cái quần chéo go
Ống rộng dài quết đất
Cái áo cánh trúc bâu
Đi qua nghe sột soạt.”
 
Sống trong thời buổi hiện đại, ít ai hiểu được cảm giác “Khi gió mùa đông tới - Bà lo đàn gà toi - Mong trời đừng sương muối” . Bà hết lòng lo cho đàn gà để làm gì? Tất cả cũng chỉ vì cháu. Dù có bán được thì bà cũng dành hết chăm lo từng cái quần, từng cái áo cho cháu. Cái gì đẹp, cái gì ngon, bà cũng nhường hết cho cháu. Và người cháu cũng biết điều đó và tỏ lòng biết ơn qua những câu thơ đong dầy tình cảm thắm thiết “Ôi cái quần chéo go...”.
 
Để rồi cũng lại tiếng gà trưa mang lại những nỗi niềm thầm kín:
“Tiếng gà trưa
Mang bao nhiêu hạnh phúc
Đêm cháu về nằm mơ
Giấc ngủ hồng sắc trứng
Cháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu Tổ quốc
Vì xóm làng thân thuộc
Bà ơi, cũng vì bà
Vì tiếng gà cục tác
Ổ trứng hồng tuổi thơ.”
 
Trong lòng người cháu bé bỏng nay là người lính trưởng thành luôn hiện hữu những tiếng gà trưa, những màu hồng phớt của vỏ trứng. Cũng chính nhờ những hình ảnh đó đã thôi thúc đứa cháu bé bỏng hôm nào gia nhập quân ngũ để chiến đấu bảo vệ những gì mà đứa cháu yêu thương, quý mến. Bảo vệ xóm làng, bảo vệ Tổ quốc, không phụ lòng người bà đã nuôi dưỡng đến nay, người cháu tự hứa sẽ đền đáp bằng việc dũng cảm chiến đấu chống ngoại xâm, làm cho người bà cảm thấy tự hào.
 
Bài thơ có sức lan toả mạnh mẽ bằng cách diễn đạt tình cảm tự nhiên, mang hình ảnh bình dị, chân thực, màu sắc vui tươi, nhịp thơ rộn ràng nhưng lại mang ý nghĩa sâu sắc, khích lệ toàn dân đứng lên chống giặc ngoại xâm, nêu cao tình cảm gia đình. Từ nền nảng yêu gia đình, yêu thiên nhiên, yêu xóm làng mới trở thành tình yêu quê hương, tình yêu đất nước. Và từ tình cảm chất chứa trong lòng mới dẫn đến hành dộng bảo vệ và giữ gìn những thứ mà mình yêu quý.
 
Bài 2: Theo em, hình ảnh người chiến sĩ trong bài thơ có những ý nghĩ và tình cảm gì khi nghe tiếng gà trưa?
 
Khi nghe tiếng gà trưa, người chiến sĩ nghe lòng mình xao động, xúc động trước cái âm thanh của thực tại vốn rất đỗi quen thuộc và gắn bó. Người chiến sĩ ấy đã để lòng mình sống lại với kỉ niệm trong tuổi thơ đang nằm sâu trong kí ức.
 
Tiếng gà trưa đã dấy lên trong lòng người lính một tình yêu tha thiết. Đó là tình yêu quê hương, đất nước, xóm làng và người thân. Tình yêu ấy càng thấm sâu và ngân vọng, là nguồn động viên lớn lao người chiến sĩ dấn bước trong gian khổ, là sức mạnh dể họ chiến đấu và chiến thắng kẻ thù, bảo vệ quê hương.
Nguồn: