Soạn bài Đây thôn Vĩ Dạ

Thứ hai , 18/12/2017, 09:47 GMT+7
Soạn bài Đây thôn Vĩ Dạ của Hàn Mạc Tử
 
MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
 
- Cảm nhận được vẻ đẹp của bức tranh phong cảnh đầy hư ảo và "bức tranh tâm cảnh" bên trong đầy nỗi buồn, sự cô đơn trước một mối tình xa xăm, vô vọng. Qua đó cảm nhận được tấm lòng thiết tha yêu thiên nhiên, cuộc sống và con người của thi nhân.
 
- Nhận biết sự vận động của tứ thơ, tâm trạng chủ thể trữ tình và bút pháp độc đáo, tài hoa của một nhà thơ mới nổi tiếng.
 
B - NỘI DUNG BÀI HỌC
 
Trong phong trào Thơ mới, Hàn Mặc Tử là một nhà thơ khá đặc biệt. Nhớ đến Hàn Mặc Tử là nhớ đến một cuộc đời ngắn ngùi mà đầy bi kịch, nhớ đến một con người tài hoa mà đau thương tột đỉnh. Nhớ đến Hàn Mặc Tử cũng đồng thời nhớ đến những vần thơ như dính máu, dính não, dính hồn và nhớ đến cả những vần thơ tuy buồn đau mà trong sáng, tuy đầy hư ảo mà đẹp một cách lạ lùng. Đây thôn Vĩ Dạ là một bài thơ trong số không nhiều bài thơ như thế của Hàn Mặc Tử.
 
IV- LUYỆN TẬP
 
Bài tập 1- Những câu hỏi trong bài thơ hướng tới ai và có tác dụng gì trong việc biểu hiện tâm trạng của tác giả?
 
- Bài thơ cứ như xoáy vào tâm can con người bởi những câu hỏi tu từ: “Sao...? Vườn ai...? Thuyền ai... ? Có kịp...?” v.v..; đặc biệt là "Ai biết tình ai....?"
 
- Tâm trạng bồi hồi, khắc khoải, bâng khuâng, man mác,... với những cảm xúc da diết đã được biểu hiện khá đầy đủ qua những câu hỏi.
 
Bài tập 2- Hoàn cảnh sáng tác và nội dung bài thơ gợi cho anh (chị) cảm nghĩ gì?
 
- Xem lại phần Bài học và Những kiến thức quan trọng cần tham khảo.
 
- Cảm nghĩ có thể rất cá nhân song phải bắt nguồn từ những điều đã tìm hiểu, phân tích.
 
Bài tập 3 - Đây là bài thơ về tình yêu hay về tình quê? Vì sao bài thơ diễn tả tâm trạng riêng của nhà thơ lại tạo được sự cộng hưởng rộng rãi và lâu bền trong tâm hồn các thế hệ bạn đọc?
 
- Đây thôn Vĩ Dạ vừa là một áng thơ về tình yêu vừa là một thi phẩm về tình quê.
 
- Đằng sau nỗi buồn là tình yêu tha thiết đối với quê hương, cuộc đời và con người. Bài thơ tạo được sự cộng hưởng rộng rãi và lâu bền trong tâm hồn các thế hệ bạn đọc chính ở điều đó.
 
V - HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ
 
- Hoàn thành các bài luyện tập.
 
- Tim đọc thêm tài liệu tham khảo về Hàn Mặc Tử, thơ Hàn Mặc Tử va bài Đây thôn Vĩ Dạ.
 
C - NHỮNG KIẾN THỨC CẦN THAM KHẢO
 
1- Hàn Mặc Tử (1912 -1940): Hàn Mặc Tử tên thật là Nguyễn Trọng Trí, tên thánh là Phê-rô Phan-xi-cô Xa- vi-ê, các bút danh khác là Phong Trần, Lệ Thanh. Theo nhà thơ Quách Tấn: "Tổ tiên vốn họ Phạm gốc ở Thanh Hóa. Ông cố là Phạm Chương có liên quan về quốc sự, gia đình bị truy nã nên người con là Phạm Bồi phải trốn vào Thừa Thiên rồi đổi họ Nguyễn theo mẫu tánh và lập nghiệp tại làng Thanh Tân, quận Phong Điền, cách Huế chừng 30 cây số" (Dẫn theo: Hàn Mặc Tử thơ và đời- NXB Văn học - Hà Nội, 1994). Ông Nguyễn Văn Toản, thân sinh Hàn Mặc Tử là trưởng nam của cụ Phạm Bồi. Hàn Mặc Tử sinh ở Đồng Hới - Quảng Bình lúc cha làm chủ sự sở thương chính Nhật Lệ. Cha mất sớm, Hàn Mặc Tử sống trong tình yêu thương của mẹ, chị Lễ (Nguyễn Thị Như Lễ) và các anh chị em. Hàn Mặc Tử học ở Qui Nhơn, hai năm học trung học ở Huế. Trong thời gian học ở Huế, nhà thơ đã đến thăm Phan Bội Châu. Vì lí do này mà ông bị gạch tên khỏi danh sách du học Pháp. Không có điều kiện học tiếp, Hàn Mặc Tử đi làm ở sở Đạc điền rồi vào Sài Gòn làm báo. Hàn Mặc Tử mắc phải căn bệnh nan y (bệnh phong) nên rời Sài Gòn trở lại Qui Nhơn. Sau một thời gian trị bệnh không giảm, tháng 9 năm 1940 Hàn Mặc Tử vào nhà thương Qui Hòa và không đầy 2 tháng sau, ngày 11 tháng 11 năm 1940, nhà thơ tạ thế.
 
Khi Vũ Trọng Phụng qua đời ở tuổi 27, Ngô Tất Tố có luận về chuyện thọ hay yểu và cho rằng với những gì nhà vãn để lại thì ông rất thọ. Hàn Mặc Tử cũng vậy. Ra đi ở tuổi 28, để lại những tác phẩm thơ, kịch thơ, thơ văn xuôi, nổi tiếng, cũng rất thọ. Đọc thơ Hàn Mặc Tử, người ta bắt gặp một tâm hồn yêu đời, yêu người nồng nàn tha thiết và khát vọng sống mãnh liệt đến đau đớn. Nhiều bài thơ của Hàn Mặc Tử có khuynh hướng siêu thoát. Một số bài sáng tác vào giai đoạn cuối đời còn mang dấu hiệu của sự khủng hoảng trong tâm hồn nhưng đó là hình chiếu ngược của khát vọng - mãnh liệt hóa đau thương. Hàn Mặc Tử đã đưa vào thơ mới những sáng tạo độc đáo, những hình tượng, ngôn từ đầy ấn tượng gợi cảm giác liên tưởng và suy tưởng dồi dào. Cùng với bút pháp lãng mạn, nhà thơ còn sử dụng cả bút pháp tượng trưng, yếu tố siêu thực.
Nguồn: