Soạn bài Tôi đi học của tác giả Thanh Tịnh

Thứ tư , 08/08/2018, 11:12 GMT+7

1. Những gì đã gợi lên trong lòng nhân vật “tôi” kỉ niệm về buổi tựu trường đầu tiên? Đọc toàn bộ truyện ngắn, em thấy những kỉ niệm này được nhà văn diễn tả theo trình tự như thế nào?

-   Những điếu đã gợi lên trong lòng nhân vật “tôi” kỉ niệm vể buổi tựu trường đầu tiên, đó là:

+ Cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều, trên không có những đám mây bàng bạc.

+ Mấy em nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ lần đẵu tiên tới trường.

+ Kỉ niệm mẹ dắt tới trường trong trang phục đứng đắn.

+ Những cậu bé nép bên người thân như con chim con đứng bên bờ tổ, nhìn quãng trời rộng muốn bay, nhưng còn ngập ngừng e sợ.

+ Thái độ, cử chỉ thân mật của thầy hiệu trưởng...

Đọc toàn bộ truyện ngắn, ta thấy những kỉ niệm này được nhà văn diễn tả theo trình tự thời gian:

+Từ hiện tại hổi tưởng lại quá khứ, từ những chuyển biến của đất trời cuối thu cho đến khoảnh khắc mấy em nhỏ rụt rè dưới nón mẹ.

+Tâm trạng và cảm xúc của nhân vật “tôi” trên đường cùng mẹ tới trường.

+Tâm trạng và cảm xúc của nhân vật “tôi” khi nhìn ngôi trường ngày khai giảng, nhìn mọi người xung quanh, nhìn các bạn, lúc nghe gọi tên mình và phải rời bàn tay mẹ để vào lớp.

+Tâm trạng và cảm xúc của nhân vật “tôi” lúc ngồi chỗ của mình và đón nhận giờ học đẩu tiên.

2. Tìm những hình ảnh, chi tiết chứng tỏ tâm trạng hồi hộp, cảm giác bõ ngõ của nhân vật tôi khi cùng mẹ đi trên đường tới trường, khi nghe gọi tên và phải rời bàn tay mẹ cùng các bạn đi vào lớp, khi ngồi trong lớp đón giờ học đẩu tiên.

Những hình ảnh, chi tiết chứng tỏ tâm trạng hổi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật “tôi”:

-  Khi cùng mẹ tới trường:

+Con đường đã đi quen lại nhiều lần, tự dưng thấy lạ, cảnh vật cũng có sự thay đổi bởi nhân vật “tôi” có sự thay đổi lớn trong lòng.

+Cảm thấy trang trọng và đứng đắn với quần áo, sách vở mới.

+Nâng niu, giữ gìn mấy quyển vở, muốn thử khẳng định mình khi xin mẹ được cẩm cả bút, thước như các bạn khác mà không tỏ vẻ khó khăn gì.

-  Khi nghe gọi tên và phải rời tay mẹ cùng các bạn đi vào lớp:

+Nhân vật “tôi” hồi hộp chờ nghe tên mình, giật mình và lúng túng.

+Khi phải rời tay mẹ cùng các bạn đi vào lớp, người cảm giác nặng nể một cách lạ. Nhìn thấy bạn khóc, liền dúi đẩu vào lưng mẹ khóc theo. Nhân vật “tôi” cảm thấy xa mẹ hơn bao giờ hết, xa hơn những lẩn khác đi chơi cùng chúng bạn.

-  Khi ngồi trong lớp đón giờ học đẵu tiên:

+Cảm thấy cái gì cũng lạ và hay, nhận bàn ghế là vật riêng.

+Nhìn thấy bạn ngồi bên cạnh chưa hể quen biết nhưng không cảm thấy xa lạ chút nào.

+Vừa bỡ ngỡ, nhưng cũng vừa tự tin, nhân vật “tôi” chăm chú bước vào tiết học đầu tiên.

3. Em có cảm nhận gì về thái độ, cử chỉ của những người lớn (ông đốc, thầy giáo đón nhận học trò mới, các phụ huynh) đổi với các em bé lãn đầu đi học?

Thái độ, cử chỉ của những người lớn đối với các em bé lần đẩu đi học:

-   Ông đốc: Một người lãnh đạo, một thầy giáo hiển từ, nhẫn nại, biết quan tâm đến cảm xúc, tâm trạng của học trò, luôn quan sát, lắng nghe và đưa ra những lời khuyên chân thành với những học trò nhỏ lần đẩu tiên đến trường.

-   Thẩy giáo đón nhận học trò mới: trẻ tuổi, khuôn mặt tươi cười, thân thiện đón chào những học sinh bé nhỏ.

-   Các bậc phụ huynh: chuẩn bị quần áo, sách vở, đổ dùng học tập của con tươm tất, chu đáo để đến dự buổi lễ trọng đại này, không chỉ có sự lo lắng của các con mà chính các bậc phụ huynh cũng hổi hộp, lo lắng thay cho con mình.

=>Có thể thấy, các thầy giáo cùng các bậc phụ huynh đều quan tâm, lo lắng đặc biệt đối với các em bé lần đầu tiên đi học để các bé vững vàng tâm lí trong một môi trường giáo dục mới thân thiện, được học hỏi và hoàn thiện nhân cách.

4. Hãy tìm và phân tích các hình ảnh so sánh được nhà văn sử dụng trong truyện ngắn.

Các hình ảnh so sánh được Thanh Tịnh sử dụng trong truyện ngắn:

-   Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng.

-  Ỷnghĩ ấy thoáng qua trong trí tôi nhẹ nhàng như một làn mây lướt ngang trên ngọn núi.

-   Họ như con chim non đứng bên bờ tổ, nhìn quãng trời rộng muốn bay, nhưng còn ngập ngừng esợ. Họ thèm vụngvà ước ao thầm được như những người học trò củ, biết lớp, biết thầy để khỏi phải rụt rè trong cảnh lạ.

<=>Các hình ảnh so sánh được xuất hiện vào những thời điểm khác nhau trong tác phẩm, gắn với tầm trạng và ý nghĩ của nhân vật “tôi”. Nhờ việc sử dụng các hình ảnh so sánh này mà ý nghĩ và cảm xúc của nhân vật “tôi” hiện lên rõ ràng, sinh động hơn bao giờ hết. Đó là những cảm xúc trong trẻo, hổi hộp, bỡ ngỡ của những em thơ lẩn đầu tới trường. Hơn nữa, những hình ảnh so sánh cùng hệ thống các hình ảnh, giọng điệu đã góp phẩn tạo nên chất thơ bàng bạc, trữ tình cho tác phẩm.

5. Nhận xét về đặc sắc nghệ thuật của truyện ngắn này. Sức cuốn hút của tác phẩm, theo em được tạo nên từ đâu?

-  Đặc sắc nghệ thuật của tác phẩm:

+BỐ cục tác phẩm theo dòng hối tưởng, cảm nghĩ của nhân vật “tôi” theo trình tự thời gian của buổi tựu trường.

+Dòng cảm nghĩ của nhân vật được viết bằng nghệ thuật tự sự xen lẫn miêu tả và biểu cảm.

+Nghệ thuật so sánh tạo nên hiệu quả diễn đạt cao, kết hợp với các từ láy, tính từ, động từ,...

+Ngôn ngữ và hình ảnh trong sáng, phùhợp với tâm trạng ngây thơ, rụt rè của những đứa trẻ trong lần đến trường đầu tiên.

Sức cuốn hút của tác phẩm không chỉ được tạo nên từ đặc sắc nghệ thuật mà còn từ cách diễn tả dòng cảm xúc, tâm trạng của nhân vật; tình cảm của thầy với trò, của bậc phụ huynh với con mình. Sự lôi cuốn ấy đến với mỗi người rất tự nhiên và mãnh liệt, bởi khi đọc những câu văn nhẹ nhàng, đẩy chất thơ trong tác phẩm, ai cũng như thấy hình bóng của mình trong đó. Bởi lẽ, trong mỗi chúng ta ai cũng có lần đẩu tiên đi học, ngày đầu tiên đến trường với bao cảm xúc, bao nỗi niềm.

Luyện tập:

1. Phát biểu cảm nghĩ của em về dòng cảm xúc của nhân vật “tôi” trong truyện ngắn Tôi đi học.

* Gợi ý: Dòng cảm xúc của nhân vầt “tôi” theo dòng hổi tưởng về buổi tựu trường đẩu tiên theo trình tự thời gian, từ quãng đường đi đến trường, vào trường, vào lớp học.

-   Nhân vật “tôi” đã có những cảm xúc gì trong ngày đầu tiên đến trường?

-  Cách bộc lộ tâm trạng, cảm xúc ấy có gì đặc biệt?

-   Những cảm xúc bỡ ngỡ, hồi hộp của nhân vật “tôi” trong ngày tựu trường được kết hợp với cách kể và tả ra sao?

Qua những kỉ niệm đẹp đẽ về thời thơ ấu của nhân vật “tôi”, em có thấy hình bóng của mình trong đó không? Khi đó tâm trạng và cảm xúc của em như thế nào?

2. Viết bài văn ngắn ghi lại ấn tượng của em trong buổi đến trường khai giảng lần đầu tiên.

* Gợi ý: Chú ý kết hợp kể, tả và bộc lộ cảm xúc của bản thân.

-   Tâm trạng của em và mọi người trong gia đình nào buổi tối trước ngày khai giảng? Mọi người có hỏi han hay chúc em điểu gì không?

-   Ai là người chuẩn bị quần áo, sách vở, bút thước, đồ dùng học tập giúp em? Hay em tự biết sắp xếp đổ dùng cẩn thiết cho mình?

-   Buổi sáng ngày khai giảng em dậy lúc mấy giờ? Có sớm hơn mọi ngày không? Mặc đổng phục mới, em cảm thấy như thế nào?

-   Ai là người đưa em đi học? Trên đường đi, quang cảnh và không khí đến trường khiến em cảm thấy thế nào?

-   Bước vào sân trường rộng lớn, em thấy có gì đặc biệt và ấn tượng?

-   Khi gặp thầy cô và bạn bè mới, tâm trạng và cảm xúc của em như thế nào? (vui, lo lắng, hổi hộp, bỡ ngỡ, tự tin, hạnh phúc,...).

-  Kỉ niệm mà em nhớ nhất trong ngày khai giảng là gì? Tại sao?

Nguồn: