Tóm tắt bối cảnh: Mùa hè 1972, Thành cổ Quảng Trị trở thành chảo lửa với 81 ngày đêm giằng co giữa hai chiến tuyến. Tiểu đội của Tạ đóng quân ven sông Thạch Hãn, các chiến sĩ trẻ trò chuyện, tắm sống, vẽ tranh để vơi bớt căng thẳng trước giờ vượt sông. Vừa đặt chân lên thành, tiểu đội bước vào trận đánh đầu đời; nhân vật “con” bàng hoàng khi chứng kiến cảnh đồng đội và cả kẻ thù bị đạn phá nát thân thể,… Đoạn trích sau kể lại khoảnh khắc yên tĩnh hiếm hoi khi cả tiểu đội tạm ngừng chiến đấu để chôn cất đồng chí Thanh vừa hy sinh.
“… ‘Tiếng nổ đã tạm im. Im như mọi gầm gào, rú thét vừa rồi chỉ là ác mộng, chỉ là trò đùa của địa ngục trong trí tưởng tượng của con người. Mùi máu, mùi thuốc súng, mùi cỏ nát và cả mùi đất mới bị xới đảo cứ chốc chốc theo gió xộc lên, ngào trộn, len sâu vào từng ngóc ngách thân thể. Và ngọn gió từ sông thổi về chiều nay dường như cũng có cả những hạt máu tanh nồng vẫn trong đó, bay vu vơ. Cả tiểu đội đứng cúi đầu trước nấm mộ đắp vội tại chân thành. Nắm mộ của người lính đã bị bắn nát ngực. Hát xong đất cuối cùng đắp lên nắp mộ, vỗ vỗ mấy cái, Tạ thì thầm:
– Thanh ơi… Điều kiện không đưa qua sông được, thôi, đành chôn tạm em ở đây cho gần anh gần em, mai mốt xong việc, bọn anh sẽ đưa em về chỗ thoáng đãng hơn. Bọn anh sẽ trả thù cho em. Em sống khôn chết thiêng hãy phù hộ cho anh em giữ vững được trận địa này.
Sen cẩn thận bẻ một nhánh cây còn vài cọng lá cắm lên mộ rồi hơi lui ra, chắp hai tay lên vái, nét mặt dạn dĩ vẫn bình thản nhưng giọng nói lại chìm nghẹn:
– Ngày mai chúng tôi sẽ khác tên đồng chí lên một mảnh gỗ ghi rõ ngày này, tháng này, tại Thành cổ Quảng Trị đồng chí đã hy sinh anh dũng… để làm mốc.’
(Chu Lai, Tiểu thuyết Mưa đỏ, NXB Quân Đội, 2016, tr 90-91)
Từ nội dung của đoạn trích trên và bằng sự hiểu biết của mình, em hãy viết bài văn Nghị luận với tựa đề: Hòa bình đẹp lắm!
I. Mở bài
Giới thiệu được vấn đề cần nghị luận
II. Thân bài
1. Giải thích
Hòa bình là trạng thái không chiến tranh, con người được sống, yêu thương, phát triển.
2. Phân tích, bàn luận: Vai trò, giá trị của hòa bình
– Hòa bình là cơ sở của hạnh phúc và phát triển: Khi không có chiến tranh, con người được an toàn, được học tập, làm việc, vun đắp gia đình, thực hiện ước mơ. Các quốc gia có điều kiện đầu tư vào giáo dục, y tế, khoa học công nghệ… thay vì chi cho vũ khí.
– Hòa bình là động lực hợp tác và tiến bộ: Hòa bình tạo điều kiện cho hợp tác quốc tế, trao đổi nguồn lực, thúc đẩy kinh tế – văn hóa. Hơn nữa, nó giúp hình thành những giá trị toàn cầu như tôn trọng nhân quyền, tự do, công bằng.
– Hòa bình là hành trình chữa lành và lòng nhân ái: Hòa bình không chỉ là sự im tiếng súng mà còn là quá trình hàn gắn vết thương.
3. Phản đề – những thách thức đối với hòa bình
– Hòa bình không phải là trạng thái vĩnh viễn. Trên thế giới vẫn tồn tại xung đột lãnh thổ, kỳ thị, khủng bố, tranh chấp tài nguyên, bất công xã hội.
– Một bộ phận người dân thờ ơ, không ý thức hết giá trị của hòa bình, dễ bị cuốn vào lối sống hưởng thụ hoặc lan truyền bạo lực trên mạng.
– Ngay cả ở các nước đang sống trong hòa bình, sự bất bình đẳng và phân biệt vẫn âm ỉ; nếu không xử lý thấu đáo, nó có thể làm nảy sinh mâu thuẫn.
4. Liên hệ, mở rộng :
+ Tự trau dồi trí tuệ và bản lĩnh: Thanh niên cần học tập, nắm bắt khoa học công nghệ mới, rèn luyện tư duy phản biện, ngoại ngữ và kỹ năng hội nhập; đó là “hành trang” để hội nhập và bảo vệ độc lập.
+ Giữ gìn văn hóa dân tộc và đạo đức: Bên cạnh tri thức, cần chăm lo thể chất, bồi dưỡng phẩm chất nhân văn, sống tử tế, tôn trọng sự khác biệt, bảo vệ môi trường – nền tảng của hòa bình bền vững.
– Hành động cụ thể:
+ Thực hành hòa bình trong cuộc sống: ứng xử văn minh, giải quyết xung đột bằng đối thoại, chống lại tin giả và bạo lực.
+ Dấn thân vì cộng đồng: tham gia hoạt động xã hội, khởi nghiệp sáng tạo, hỗ trợ đồng bào khó khăn, dùng tri thức để giải quyết vấn đề xã hội.
+ Lên tiếng bảo vệ lẽ phải: Dám nói và dám hành động để gìn giữ công lý và tự do.
+ Phê phán chiến tranh; tôn vinh và trân trọng hòa bình; liên hệ tới trách nhiệm của thế hệ trẻ hôm nay trong việc giữ gìn hòa bình, xây dựng đất nước.
III. Kết bài:
+ Khẳng định lại: Hòa bình đẹp lắm! Đó là trạng thái quý giá của nhân loại, là không gian để mỗi cá nhân được sống, yêu thương và sáng tạo. Nhưng hòa bình không phải món quà mặc định; nó được trả giá bằng xương máu và cần được nuôi dưỡng bằng trí tuệ, lòng nhân ái và hành động.
+ Kêu gọi: Hãy biết ơn những người đã ngã xuống, trân trọng hiện tại, nuôi dưỡng ước mơ và cùng nhau viết tiếp câu chuyện hòa bình
Bài làm tham khảo
Hòa bình đẹp lắm!
Trong suốt chiều dài lịch sử, chiến tranh đã để lại biết bao đau thương, mất mát cho con người. Trích đoạn tiểu thuyết Mưa đỏ của Chu Lai gợi lại hình ảnh Thành cổ Quảng Trị mùa hè 1972, nơi 81 ngày đêm giằng co giữa hai chiến tuyến, nhấn mạnh giá trị của hòa bình. Cảnh tượng các chiến sĩ trẻ chôn cất đồng đội Thanh, những dòng suy tư về sự hy sinh và nỗi đau của mất mát, khiến người đọc cảm nhận sâu sắc hơn bao giờ hết về sự quý giá của hòa bình. Hòa bình không chỉ là không có chiến tranh, mà còn là không gian cho con người sống, yêu thương và phát triển. Chính từ đó, chúng ta có thể bàn luận về vai trò, ý nghĩa và trách nhiệm giữ gìn hòa bình trong đời sống hiện đại.
Hòa bình là trạng thái không chiến tranh, khi con người được sống trong an toàn, được yêu thương và thực hiện khát vọng của mình. Trong trích đoạn, khoảnh khắc tạm ngừng chiến đấu, tiểu đội cúi đầu trước nấm mộ đắp vội của đồng chí Thanh, tiếng nổ tạm lặng, mùi máu và đất lẫn trong gió sông, gợi nhắc rằng mỗi cuộc sống con người là vô giá. Những chi tiết ấy khiến chúng ta trân trọng hơn giá trị của sự sống, đồng thời nhận thức rằng hòa bình là điều kiện tiên quyết để con người xây dựng và vun đắp hạnh phúc. Khi không có chiến tranh, con người được an toàn để học tập, lao động, chăm sóc gia đình, nuôi dưỡng ước mơ và theo đuổi hoài bão. Các quốc gia trong hòa bình có thể tập trung đầu tư vào giáo dục, y tế, khoa học công nghệ thay vì tiêu hao nguồn lực cho vũ khí hay chiến tranh, từ đó thúc đẩy sự phát triển toàn diện của xã hội.
Hòa bình còn là động lực của hợp tác, tiến bộ và nhân văn. Khi sống trong môi trường không chiến tranh, con người có điều kiện trao đổi tri thức, hợp tác kinh tế, văn hóa và xã hội. Những quốc gia hòa bình có thể tham gia vào cộng đồng quốc tế, chia sẻ nguồn lực, bảo vệ quyền con người và phát triển bền vững. Hòa bình không chỉ là sự im tiếng súng mà còn là quá trình chữa lành, hàn gắn những vết thương thể xác lẫn tinh thần mà chiến tranh để lại. Trong Mưa đỏ, hình ảnh tiểu đội nghiêm trang chôn cất đồng đội hy sinh, dù đôi nét bình thản vẫn còn đó, nhưng giọng nói lại nghẹn ngào, là minh chứng cho lòng nhân ái, cho khả năng đồng cảm và sức mạnh tâm hồn con người trong bão tố chiến tranh.
Tuy nhiên, hòa bình không phải là trạng thái mặc định hay vĩnh viễn. Trên thế giới, xung đột lãnh thổ, kỳ thị sắc tộc, khủng bố, tranh chấp tài nguyên và bất công xã hội vẫn diễn ra. Ngay cả ở những quốc gia đang sống trong hòa bình, vẫn tồn tại sự bất bình đẳng, phân biệt giàu nghèo, đàn áp quyền lợi của các nhóm thiểu số, nếu không được giải quyết thấu đáo, có thể làm nảy sinh mâu thuẫn. Một bộ phận người dân thờ ơ, không nhận thức được giá trị của hòa bình, dễ bị cuốn vào lối sống hưởng thụ hoặc tiếp tay cho bạo lực thông qua tin giả và mạng xã hội. Như vậy, hòa bình cần được bảo vệ và nuôi dưỡng liên tục, đòi hỏi trách nhiệm của mỗi cá nhân, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Để gìn giữ hòa bình, trước hết, mỗi người cần tự trau dồi trí tuệ và bản lĩnh. Thanh niên ngày nay cần học tập, nắm bắt kiến thức khoa học công nghệ, rèn luyện tư duy phản biện, ngoại ngữ và kỹ năng hội nhập toàn cầu. Kiến thức và kỹ năng ấy chính là “hành trang” để bảo vệ độc lập, góp phần xây dựng một xã hội hòa bình, công bằng và thịnh vượng. Bên cạnh tri thức, việc giữ gìn văn hóa dân tộc, rèn luyện đạo đức, chăm sóc sức khỏe, bồi dưỡng phẩm chất nhân văn cũng là nền tảng vững chắc của hòa bình bền vững. Sự tử tế, tôn trọng khác biệt, bảo vệ môi trường và đời sống cộng đồng là biểu hiện cụ thể của thái độ sống vì hòa bình.
Hòa bình còn cần được thực hành trong từng hành động đời sống. Mỗi cá nhân có thể góp phần tạo dựng hòa bình bằng cách ứng xử văn minh, giải quyết xung đột bằng đối thoại, lên tiếng chống lại bạo lực và tin giả. Sự dấn thân vì cộng đồng qua các hoạt động xã hội, khởi nghiệp sáng tạo, hỗ trợ người khó khăn hay sử dụng tri thức để giải quyết vấn đề xã hội cũng chính là cách bảo vệ và vun đắp hòa bình. Bên cạnh đó, việc phê phán chiến tranh, tôn vinh những người đã hy sinh, trân trọng hiện tại và nuôi dưỡng ước mơ chung là trách nhiệm không thể thiếu của thế hệ trẻ. Như nhân vật Tạ trong Mưa đỏ, khi nghiêm trang vỗ lên nắp mộ đồng đội và thầm nhủ sẽ giữ vững trận địa, chúng ta nhận ra rằng, hòa bình là kết quả của tinh thần trách nhiệm, lòng dũng cảm và hành động kiên định.
Hòa bình đẹp lắm! Nó là không gian để con người được sống, yêu thương, sáng tạo và hiện thực hóa khát vọng của mình. Hòa bình cho phép mỗi gia đình yên ổn, mỗi đứa trẻ đến trường, mỗi người lao động có điều kiện để phát triển. Hòa bình mở ra cơ hội hợp tác, tiến bộ và bồi dưỡng nhân ái trong xã hội. Nhưng hòa bình không phải là món quà tự nhiên; nó được trả giá bằng xương máu, công sức và trí tuệ của những thế hệ đi trước. Do đó, chúng ta phải trân trọng, bảo vệ và vun đắp nó bằng trí tuệ, bằng nhân cách, bằng hành động cụ thể hằng ngày.
Mỗi chúng ta, đặc biệt là thế hệ trẻ, đều có thể đóng góp vào việc gìn giữ hòa bình: bằng học tập, bằng sống tử tế, bằng dấn thân cho cộng đồng, và bằng việc lên tiếng bảo vệ lẽ phải. Chỉ khi mỗi cá nhân ý thức giá trị của hòa bình và tích cực hành động, hòa bình mới thực sự bền vững. Hãy biết ơn những người đã ngã xuống, trân trọng hiện tại, nuôi dưỡng ước mơ và cùng nhau viết tiếp câu chuyện hòa bình. Hòa bình đẹp lắm – đẹp hơn cả những gì ngôn từ có thể diễn tả, và nó là tài sản quý giá nhất mà mỗi thế hệ cần gìn giữ.
Thảo luận về bài viết này