Các dạng đề viết đoạn văn cảm nhận về một bài thơ / đoạn thơ

A. . DẠNG 1: VIẾT ĐOẠN VĂN CẢM NHẬN VỀ TÂM TRẠNG, CẢM XÚC CỦA NHÂN VẬT TRỮ TÌNH TRONG MỘT BÀI THƠ

I. MẪU MỞ ĐOẠN :

1. Mở trực tiếp:

Mẫu: Bài thơ A của tác giả B đã để lại trong em bao nỗi niềm ( gọi tên cảm xúc chủ đạo: niềm xúc động, bồi hồi, xao xuyến; nỗi xót xa, trăn trở, tiếc nuối;; trân trọng, biết ơn; niềm tự hào cảm phục, ngưỡng mộ; niềm uất hận sôi trào…) về/ trước ( đề tài, hình ảnh trung tâm hoặc cảnh tượng nổi bật trong bài thơ)
VD: – Bài thơ “Xin trả lại con làng Nủ” của tác giả Đỗ Xuân Thu đã để lại trong em bao nỗi niềm xót xa trăn trở về cơn giận dữ kinh hoàng của mẹ thiên nhiên trút xuống ngôi làng bé nhỏ vốn bình yên bao đời..
– Bài thơ “ Mẹ” của tác giả Trần Khắc Tám đã để lại trong em bao nỗi niềm xúc động, xao xuyến, bồi hồi trước tình cảm chân thành nồng đượm mà người con dành cho mẹ.

2. Mở gián tiếp:

Mẫu : Thơ ca là cây đàn muôn điệu của tâm hồn, là nơi cảm xúc của người nghệ sĩ được thăng hoa. Mỗi bài thơ không chỉ là bức tranh cuộc sống được phản chiếu qua lăng kính nghệ thuật mà còn là hành trình cảm xúc của nhân vật trữ tình. Trong bài thơ ( A) của tác giả ( B), nhân vật trữ tình đã dàn trải biết bao cung bậc cảm xúc làm nên chiều sâu tư tưởng của thi phẩm

VD: Thơ ca là cây đàn muôn điệu của tâm hồn, của nhịp thở con tim để rồi từ đó giúp người đọc vươn tới giá trị Chân- Thiện- Mỹ cao cả. Đọc bài thơ “ Mẹ” của nhà thơ Trần Khắc Tám, ta càng thấm thía biết bao ý nghĩa cao đẹp ấy bởi cảm xúc chân thành nồng đượm của người con dành cho mẹ.

II. THÂN ĐOẠN:

– Ngay từ khúc dạo đầu bài thơ, ta có thể cảm nhận được nhân vật trữ tình đã bộc lộ cảm xúc…..Điều đó được thể hiện qua chi tiết… ( khai thác các từ ngữ, bptt, cách nhịp, gieo vần….)

– Đến những dòng thơ tiếp theo, cảm xúc của nhân vật trữ tình trở nên ( vd: sôi nổi, mạnh mẽ, dạt dào vui tươi. Say mê….)-> tiếp tục khai thác các từ ngữ, bptt, cách nhịp, giao vần…

– Giai điệu bài thơ như rẽ lối cho nhân vật trữ tình bày tỏ ( vd: cảm xúc suy tư,chiêm nghiệm …..)-> tiếp tục khai thác các từ ngữ, bptt,cách nhịp, giao vần…mang chiều sâu triết lí…

– Bài thơ khép lại bằng cảm xúc (chậm rãi, lắng đọng như chứa đựng tình cảm chân thành, tha thiết của nhân vật trữ tình dành cho ( vd: người mẹ, quê hương, đất nước, người lính….)

III. KẾT ĐOẠN:

– Khẳng định lại trọng tâm đề: Như vậy, hành trình cảm xúc của nhân vật trữ tình trong bài thơ là sự chuyển động của một trái tim chân thành, nhân hậu.
-* Bài học, thông điệp, liên hệ, tạo dư âm:
– Tác phẩm viết về đề tài gia đình, quê hương, tình bạn, tình thầy trò: Trang thơ đã khép lại nhưng dư âm của nó vẫn còn vang mãi trong tâm trí độc giả. Những câu từ ấy tựa như dòng suối mát lành tưới tắm tâm hồn, giúp tôi hiểu được ý nghĩa nhiệm màu của cuộc sống,từ đó nhắc nhở mình phải biết sống chậm lại và biết trân trọng những gì mình đang có ( Biết trân trọng những khoảnh khắc quý giá bên những người thân yêu; Biết nuôi dưỡng tình yêu quê hương nguồn cội; Biết gìn giữ, phát huy những nét đẹp văn hóa của quê hương xứ sở; …

– Tác phẩm viết về đề tài chiến tranh, cách mạng: Bài thơ ra đời trong thời kỳ đất nước còn chìm trong khói lửa chiến tranh, từng câu thơ như những nhịp đập trái tim tha thiết yêu quê hương. Bên cạnh việc khắc họa bức tranh hiện thực khốc liệt đau thương, tác giả còn truyền tải đến người đọc niềm tin mãnh liệt vào ngày mai tươi sáng. Đọc bài thơ, tôi cảm nhận được nỗi đau của thế hệ đi trước, đồng thời thêm trân trọng những khoảnh khắc hòa bình hôm nay.

B. DẠNG 2: VIẾT ĐOẠN VĂN CẢM NHẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ ( CẢM NHẬN VẺ ĐẸP CỦA MỘT BÀI THƠ)

I. MẪU MỞ ĐOẠN:

Thơ ca là sản phẩm sáng tạo diệu kì của người nghệ sĩ: chính họ đã lượm lặt những hạt giống trên luống đất cuộc đời, ấp ủ chúng nơi trái tim mình để rồi từ đó nó chúng nảy mầm lớn lên và nở ra những đóa hoa thơ tuyệt đẹp. Đọc bải thơ ( A) của tác giả ( B) ta như được chiêm ngưỡng đóa hoa tuyệt đẹp ấy để rồi thấy lòng mình không khỏi rung động, bồi hồi.

II. THÂN ĐOẠN:

1. Cảm nhận vẻ đẹp nội dung:

– Khái quát nội dung thứ nhất : Bài thơ đã tái hiện bức tranh ….; Bài thơ là câu chuyện tâm tình của ….: Bài thơ là lời ngợi ca vẻ đẹp của….Bài thơ là dòng cảm dạt dào của (khai thác các hình ảnh , từ ngữ tiêu biểu, biện pháp tu từ nổi bật, nhịp thơ, giọng thơ, đặc biệt nếu có…….)

– Khái quát nội dung nội dung 2 : Ẩn đằng sau những lời thơ sâu lắng, dạt dào cảm xúc, ta còn thấy được tâm trạng , tình cảm, cảm xúc, tấm lòng, vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật trữ tình ( VD: tình yêu thương, thấu hiểu, trân trọng, biết ơn của người con dành cho mẹ; Niềm yêu mến, trân trọn, tự hào, cảm phục, ngưỡng mộ , biết ơn dành cho tổ quốc, cho người lính, …: Tình yêu tha thiết, đắm say dành cho vẻ đẹp thiên nhiên xứ sở…….)

2. Cảm nhận về đặc sắc nghệ thuật:

Bài thơ không chỉ chạm đến trái tim người đọc bởi cảm xúc tâm tình lắng đọng của nhân vật trữ tình mà còn khiến ta say mê bởi những hình thức nghệ thuật độc đáo.Đó là thể thơ với nhịp điệu ( đều đều, chậm rãi, gấp gáp, vui tươi …). Đó là hình ảnh thơ ( giản dị, gần gũi mà giàu sức gợi, đậm sắc màu dân gian hay hình ảnh trang trọng, mĩ lệ, giàu tính biểu tượng, gợi nhiều liên tưởng…). Đó còn là giọng thơ ( tâm tình thủ thỉ, trò chuyện thân mật; ngọt ngào, tha thiết lắng sâu; sôi nổi, say mê; hào hào hùng ; trầm lắng, suy tư; uất hận, sôi trào; .

III. KẾT ĐOẠN:

– Khái quát lại vẻ đẹp bài thơ
– Bài học , thông điệp ý nghĩa rút ra từ bài thơ
Mẫu kết đoạn : Bài thơ tựa như một nốt nhạc ngân vang trên bản đàn đa thanh điệu viết về ( đề tài: tình mẫu tử, tình phụ tử, quê hương, đất nước, người lính, thiên nhiên ….), giúp tôi hiểu được ý nghĩa nhiệm màu của cuộc sống ,từ đó nhắc nhở mình phải biết sống chậm lại và biết trân trọng những gì mình đang có ( Biết trân trọng những khoảnh khắc quý giá bên những người thân yêu; Biết nuôi dưỡng tình yêu quê hương nguồn cội; Biết gìn giữ, phát huy những nét đẹp văn hóa của quê hương xứ sở; …

C. DẠNG 3: VIẾT ĐOẠN VĂN CẢM NHẬN HÌNH TƯỢNG TRUNG TÂM CỦA BÀI THƠ

I. MẪU MỞ ĐOẠN:

* Thơ ca là sản phẩm sáng tạo diệu kì của người nghệ sĩ: chính họ đã lượm lặt những hạt giống trên luống đất cuộc đời, ấp ủ chúng nơi trái tim mình để rồi từ đó nó chúng nảy mầm lớn lên và nở ra những đóa hoa thơ tuyệt đẹp. Đọc bải thơ ( A) của tác giả ( B) ta như được chiêm ngưỡng đóa hoa tuyệt đẹp ấy toát lên từ hình tượng ( gọi tên hình tượng)

II. THÂN ĐOẠN:

* Cảm nhận những vẻ đẹp của hình tượng dựa vào nội dung các khổ thơ:

– Trước hết, đọc đoạn thơ, ta cảm nhận được hình tượng …. . hiện lên với ( Đặc điểm thứ nhất của hình tượng ở khổ thơ đầu : hình hài, vóc dáng, sắc màu, tính chất, đặc điểm .VD: Đất nước : dung dị, bình yên, …Con người: mộc mạc, giản dị, cuộc sống bươn chải nhọc nhằn, lam lũ, in hằn dấu vết thời gian…)
– Bên cạnh ( vẻ đẹp thứ nhất), hình tượng A còn tỏa sáng ( vẻ đẹp thứ 2 qua khổ thơ tiếp theo; VD: Đất nước: bao la, hùng vĩ, nên thơ, trù phú bất khuất kiên cường ; Con người: hiền lành, nhân hậu nhân hậu, yêu thương vô bờ bến…

Khép lại bài thơ, người đọc không thể quên ( vẻ đẹp thứ 3 trong khổ thơ cuối ) của hình tượng A ( VD: Đất nước: có bề dày lịch sử văn hóa , giàu truyền thống đánh giặc giữ nước, nhân nghĩa …; Con người: giàu tình yêu  thương, giàu lòng vị tha, đức hi sinh cao cả…)

* Cảm nhận về đặc sắc nghệ thuật thể hiện hình tượng:

Để khắc họa thành công hình tượng A, nhà thơ B đã sử dụng những hình thức nghệ thuật độc đáo : Đó là thể thơ …với nhịp điệu ( đều đều, chậm rãi, gấp gáp, vui tươi …). Đó là hình ảnh thơ ( giản dị, gần gũi mà giàu sức gợi, đậm sắc màu dân gian hay hình ảnh trang trọng, mĩ lệ, giàu tính biểu tượng , gợi nhiều liên tưởng…). Đó còn là giọng thơ ( tâm tình thủ thỉ, trò chuyện thân mật; ngọt ngào, tha thiết lắng sâu; sôi nổi, say mê; hào hào hùng ; trầm lắng, suy tư; uất hận, sôi trào; ….

III. KẾT ĐOẠN:

– Khái quát lại vẻ đẹp của hình tượng.
– Bài học , thông điệp ý nghĩa rút ra từ hình tượng.

Quả thật hình tượng ….trong bài thơ A chính là một biểu tượng diệu kì cho vẻ đẹp ( VD: hình tượng dòng sông, biển cả, ngọn núi, loài hoa : là một biểu tượng diệu kì cho vẻ đẹp hùng vĩ, tinh khôi của tạo hóa; hình tượng người mẹ, người cha, người bà là một biểu tượng diệu kì cho vẻ đẹp thiêng liêng của tình mẫu tử, tình phụ tử, tình cảm gia đình….; Hình tượng tổ quốc, quê hương là một biểu tượng diệu kì cho vẻ đẹp lớn lao kì vĩ của non sông gấm vóc ….) . Bài thơ là lời nhắc nhở chúng ta phải biết sống chậm lại và biết trân trọng những gì mình đang có ( Biết trân trọng những khoảnh khắc quý giá bên những người thân yêu; Biết nuôi dưỡng tình yêu đất nước, yêu quê hương, nguồn cội ; Biết gìn giữ, phát huy những nét đẹp văn hóa của quê hương xứ sở; … ; biết cảm nhận được nỗi đau của thế hệ đi trước, và thêm trân trọng những khoảnh khắc hòa bình hôm nay.