Câu hỏi “Em có đồng tình với ý kiến… không?” yêu cầu học sinh bày tỏ quan điểm cá nhân, đồng thời sử dụng lí lẽ và dẫn chứng để làm sáng tỏ quan điểm ấy.
Để trả lời tốt dạng câu hỏi này, các em cần xác định rõ thái độ, giải thích hợp lí và tránh cách trả lời chung chung, thiếu sức thuyết phục. Có ba hướng trả lời cơ bản: đồng tình, không đồng tình và đồng tình một phần.
I. Mẫu trả lời chung
1. Trường hợp đồng tình
Cách triển khai:
– Nêu rõ quan điểm đồng tình.
– Giải thích vì sao ý kiến đúng đắn, hợp lí.
– Đưa ra dẫn chứng minh họa và khẳng định ý nghĩa của nhận định.
Công thức:
Em đồng tình với ý kiến “…”. Bởi lẽ, … (lí lẽ thứ nhất). Hơn nữa, … (lí lẽ thứ hai). Điều này được thể hiện qua … (dẫn chứng). Vì vậy, mỗi người cần … (bài học hoặc hành động phù hợp).
Ví dụ: Em có đồng tình với ý kiến “Kiên trì là chìa khóa dẫn đến thành công” không?
Em đồng tình với ý kiến “Kiên trì là chìa khóa dẫn đến thành công”. Bởi lẽ, sự kiên trì giúp con người không dễ dàng bỏ cuộc trước khó khăn, đồng thời có cơ hội tích lũy kinh nghiệm và hoàn thiện bản thân. Chẳng hạn, một học sinh chăm chỉ luyện tập, sửa chữa lỗi sai sẽ từng bước tiến bộ trong học tập. Vì vậy, mỗi người cần rèn luyện tính kiên trì và không ngừng nỗ lực để đạt được mục tiêu của mình.
2. Trường hợp không đồng tình
Cách triển khai:
– Nêu rõ quan điểm không đồng tình.
– Chỉ ra điểm chưa hợp lí của nhận định bằng những lí lẽ thuyết phục.
– Đưa ra dẫn chứng phản biện và đề xuất cách nhìn nhận đúng đắn hơn.
Công thức:
Em không đồng tình với ý kiến “…”. Bởi lẽ, … (lí do thứ nhất). Hơn nữa, … (lí do thứ hai). Thực tế cho thấy, … (dẫn chứng phản biện). Vì vậy, cần nhìn nhận vấn đề một cách khách quan, toàn diện hơn.
Ví dụ: Em có đồng tình với ý kiến “Thành công chỉ dành cho những người có tài năng bẩm sinh” không?
Em không đồng tình với ý kiến “Thành công chỉ dành cho những người có tài năng bẩm sinh”. Bởi lẽ, tài năng là một lợi thế nhưng không phải yếu tố duy nhất quyết định thành công. Bên cạnh năng lực, con người còn cần sự chăm chỉ, ý chí và tinh thần học hỏi. Thực tế cho thấy, một người biết nỗ lực, kiên trì rèn luyện vẫn có thể đạt được những thành quả đáng tự hào. Vì vậy, mỗi người cần tin tưởng vào khả năng của bản thân và không ngừng cố gắng để tiến bộ.
3. Trường hợp đồng tình một phần
Cách triển khai:
– Khẳng định đồng tình một phần với ý kiến.
– Chỉ ra điểm đúng và điểm chưa đầy đủ của nhận định.
– Đưa ra dẫn chứng và khẳng định cách nhìn nhận toàn diện hơn.
Công thức:
Em đồng tình một phần với ý kiến “…”. Ý kiến này đúng ở chỗ … (lí giải mặt hợp lí). Tuy nhiên, … (chỉ ra hạn chế hoặc điều cần bổ sung). Chẳng hạn, … (dẫn chứng). Vì vậy, cần nhìn nhận vấn đề một cách toàn diện và vận dụng phù hợp với từng hoàn cảnh.
Ví dụ: Em có đồng tình với ý kiến “Thất bại là mẹ thành công” không?
Em đồng tình một phần với ý kiến “Thất bại là mẹ thành công”. Thất bại giúp con người nhận ra thiếu sót, rút kinh nghiệm và trưởng thành hơn. Tuy nhiên, thất bại chỉ thực sự có ý nghĩa khi chúng ta biết sửa chữa sai lầm và thay đổi phương pháp. Chẳng hạn, một học sinh làm bài chưa tốt nhưng biết tìm hiểu nguyên nhân, chăm chỉ luyện tập sẽ có cơ hội tiến bộ. Vì vậy, mỗi người cần dũng cảm đối diện với thất bại và chủ động học hỏi từ những trải nghiệm của mình.
II. Những lưu ý khi trả lời
1. Nêu rõ quan điểm: Cần xác định dứt khoát đồng tình, không đồng tình hay đồng tình một phần, tránh trả lời mơ hồ.
2. Lí lẽ phải thuyết phục: Giải thích trực tiếp vào vấn đề, không chỉ nhắc lại nhận định bằng những cách diễn đạt khác nhau.
3. Dẫn chứng phải phù hợp: Có thể lấy dẫn chứng từ văn bản, đời sống hoặc những tình huống gần gũi trong học tập và sinh hoạt.
4. Tránh lập luận cực đoan: Không nên phủ nhận hoàn toàn một ý kiến khi nhận định ấy vẫn có những điểm hợp lí.
5. Đảm bảo dung lượng: Với câu hỏi đọc hiểu, nên trả lời ngắn gọn, thường khoảng 3 đến 5 câu tùy theo yêu cầu và số điểm của đề.
III. Công thức ghi nhớ
Các em chỉ cần ghi nhớ trình tự:
NÊU QUAN ĐIỂM → GIẢI THÍCH BẰNG LÍ LẼ → ĐƯA RA DẪN CHỨNG → RÚT RA NHẬN XÉT HOẶC BÀI HỌC.
Một câu trả lời tốt không nhất thiết phải dài, nhưng cần thể hiện được suy nghĩ độc lập, lập luận logic và khả năng bảo vệ quan điểm bằng những lí lẽ phù hợp. Đó cũng là cách giúp các em rèn luyện tư duy phản biện và nâng cao kĩ năng làm bài đọc hiểu Ngữ văn.
Thảo luận về bài viết này