MỘT CƠN GIẬN
Một buổi tối mùa đông, chúng tôi ngồi trước lò sưởi, trong một căn buồng ấm áp. Tự nhiên trong câu chuyện, một người nói đến những cơn giận tự nhiên đến tràn ngập cả tâm hồn ta và có khi gây nên nhiều cái kết quả không hay. Rồi mỗi người đều bày tỏ ý kiến riêng của mình.
Anh Thanh, từ nãy đến giờ vẫn lặng yên có vẻ trầm ngâm, cất tiếng nói:
– Sự giận dữ có thể sai khiến ta làm những việc nhỏ nhen không ai ngờ. Tôi biết hơn ai hết, vì chính tôi đã trải qua sự đó. Tôi sẽ kể các anh nghe một câu chuyện mà cái kỷ niệm còn in sâu trong trí nhớ tôi.
(Lược một đoạn: Thanh bắt đầu kể câu chuyện về một lần bắt xe tay ra về sau khi rời khỏi tòa soạn. Vốn dĩ tâm trạng đã buồn bực, Thanh càng thêm khó chịu vì sự tồi tàn của chiếc xe, sự cãi lại của người phu xe trước những lời nói của mình. Vì thế Thanh đã quyết định không nói giúp, dẫn đến việc người phu xe bị đội xếp (cảnh sát) bắt và phạt tiền do ở ngoại ô vào thành phố đón khách. Lúc đầu, Thanh thấy hả cơn giận nhưng sau đó hối hận về việc làm của mình. Vài ngày sau, Thanh đem tiền đến nhà Dư – người phu xe để chuộc lỗi. Nơi ở của Dư là một căn nhà lụp xụp với một bà cụ già, một người đàn bà đang ăm một đứa bé…)
– Thế bây giờ bác ta đâu?
Bà cụ trả lời:
– Đi ngay từ hôm ấy, mà không biết đi đâu. Đã ba hôm nay chúng tôi dò mà không thấy. Chắc là sợ cai không dám về nữa, dù có về mà không có tiền cũng chết với nó. Thật cũng là cái vạ, nghe đâu chú nó nói hôm ấy tại người khách đi xe không biết nói với người đội xếp thế nào mới bị bắt, chứ không cũng chẳng việc gì.
Tôi yên lặng, trong lòng náo nức.
Bà cụ chép miệng, chỉ người đàn bà ngồi sau:
– Tội cho vợ con chú đây, ốm đã mấy ngày hôm nay không có thuốc. Đứa cháu không biết có qua khỏi được không?
Tôi đứng lại gần xem. Trên cánh tay người mẹ, chỉ còn là một dúm thịt con đã nhăn nheo: đứa bé há hốc miệng thở ra, măt xám nhợt. Người mẹ thỉnh thỏang lấy cái lông gà dúng vào chén mật ong để bên cạnh, phết lên lưỡi của đứa bé.
– Cháu nó sài đã hơn một tháng nay. Hôm nọ đã đỡ. Mấy hôm nay vì không có tiền mua thuốc lại tăng. Ông lang bảo cháu khó qua khỏi được.
Người mẹ nói xong nấc lên một tiếng rồi nức nở khóc. Bà cụ già lê nhíc lại gần, cúi xuống khe khẽ kéo lại những cái tã rách như xơ mướp.
Cái cảnh đau thương ấy làm tôi rơm rướm nước mắt. Một cảm giác nghẹn ngào đưa lên chẹn lấy cổ. Tôi lấy tờ giấy bạc năm đồng đưa cho người mẹ, rồi vội vàng bươc ra cửa, để mặc hai người nhìn theo ngờ vực.
Qua ngưỡng cửa, tôi va phải một người đàn ông ốm yếu tay cắp một cái áo quan con bằng gỗ mới. Đến bên đường, tôi nghe thấy trong căn nhà lụp xụp đưa ra tiếng khóc của hai người đàn bà.
Đứa bé con đã chết.
Anh Thanh lặng yên một lát như nghĩ ngợi, rồi nói tiếp:
– Cái kỷ niệm buồn rầu ấy cứ theo đuổi tôi mãi mãi đến bây giờ, rõ rệt như các việc mới xảy ra hôm qua. Sự đó nhắc cho tôi nhớ rằng người ta có thể tàn ác một cách dễ dàng. Và mỗi lần tôi nghĩ đến anh phu xe ngoại ô kia, lại thấy đau đớn trong lòng, như có một vết thương chưa khỏi.
(Trích “Một cơn giận” – Thạch Lam)
Gợi ý:
* Những biểu hiện thể hiện sự biến đổi tâm trạng của nhân vật tôi khi trò chuyện với gia đình người phu xe:
– Trước hết, nhân vật tôi cảm thấy bồn chồn, lo lắng và day dứt khi nghe bà cụ nói về sự mất tích của người phu xe.
– Tiếp đến, nhân vật tôi nghẹn ngào, xót xa trước tình cảnh khốn cùng của người mẹ và đứa bé.
– Cuối cùng, nhân vật tôi cảm thấy đau đớn, đầy tội lỗi về hành động của mình đã vô tình gây ra bi kịch cho gia đình người phu xe.
* Ý nghĩa của sự thay đổi:
Quá trình thay đổi tâm trạng của nhân vật tôi:
– Góp phần làm rõ sự nhận thức của nhân vật về lỗi lầm của bản thân.
– Thể hiện được bản chất của nhân vật tôi: một người có lòng trắc ẩn nhưng vì không kiểm soát được cơn nóng giận nên vô tình làm tổn thương người khác.
Đoạn văn nghị luận 200 chữ phân tích diễn biến tâm trạng của nhân vật tôi khi trò chuyện với gia đình người phu xe trong đoạn trích “Một cơn giận” của Thạch Lam
Trong cuộc sống, đôi khi chỉ một phút nóng giận có thể gây ra những hậu quả đau lòng mà con người mãi day dứt không nguôi. Đoạn trích Một cơn giận của Thạch Lam đã miêu tả đầy tinh tế diễn biến tâm trạng của nhân vật “tôi” khi đến thăm gia đình người phu xe Dư, qua đó làm nổi bật sự thức tỉnh về lương tâm. Ban đầu, khi nghe bà cụ kể về việc người phu xe bỏ đi, nhân vật “tôi” bồn chồn, day dứt vì nhận ra chính mình đã góp phần gây nên tai họa. Cảm giác ấy nhanh chóng biến thành nỗi nghẹn ngào khi anh chứng kiến cảnh đứa bé ốm yếu, thoi thóp trên tay mẹ. Hình ảnh người mẹ nức nở khóc, bà cụ già lặng lẽ sửa lại tấm tã rách khiến nhân vật không kìm được xúc động, nước mắt rưng rưng và vội vàng trao tiền như để chuộc lỗi. Nhưng đau đớn hơn cả là khoảnh khắc anh “va phải một người đàn ông cắp một cái áo quan con”, để rồi tiếng khóc nức nở vang lên báo hiệu đứa bé đã chết. Diễn biến tâm trạng ấy cho thấy sự chuyển biến từ vô cảm đến hối hận, từ giận dữ đến thức tỉnh, qua đó khẳng định bản chất nhân vật vốn giàu tình thương nhưng đã để cơn giận mù quáng dẫn đến bi kịch.
Thảo luận về bài viết này