23.11.69
Hôm nay là ngày sinh của Phương. Em ơi! Không phải chị nhớ em và ngày sinh của em vì ngọn gió lạnh và mưa phùn từ phương Bắc thổi về gây nên cái lạnh giữa núi rừng này đâu. Bao giờ cũng vậy, giữa hoàn cảnh nào cũng vậy, chị cũng vẫn giữ trọn trong lòng những kỷ niệm êm ấm của gia đình ta. Nhớ sao những ngày chủ nhật, những ngày kỷ niệm sinh nhật nhà mình đông vui bè bạn đến chúc mừng và những bữa liên hoan đậm đà ấm cúng. […] Em tôi không thể nào tưởng tượng được ngày này chị đã làm gì. Ngày nay ư? Sáng ra vác rựa đi làm, buổi trưa xách thuốc trên vai theo hai chú dẫn đường đi thăm bệnh cho một đồng chí cán bộ. Trên đường đi gặp những người bộ đội, chị đã ngập ngừng đứng lại bên người bạn đồng hương mà không biết nói gì. Họ đang bẻ măng nứa, nước da xanh tái nói với chị rằng họ đã bị đói và sốt rét lâu ngày. Cuộc kháng chiến vĩ đại này viết bằng xương máu và tuổi xuân của bao người, em có biết thế không em?
26.11.69
Thêm một tuổi đời, thêm một năm lửa khói trên chiến trường miền Nam gian khổ. Chúc Thùy vững bước trên đường vinh quang mà Th. đã chọn. Th. ơi, Th. không buồn khi lễ kỷ niệm sinh nhật của Th. chỉ có lá rừng ướt đẫm trong mưa dào dạt khẽ nói với Th. những lời thân mến. Th. không buồn khi bản nhạc mừng Th. hôm nay chỉ có dòng suối ào ào tuôn nước về xuôi. Và căn phòng mà Th. đang ngồi để ghi lên trang vở đời của mình thêm một trang mới chính là chiếc hầm chật chội ướt át này. Th. không buồn vì sau này mở lại những trang sổ này, Th. sẽ tự hào về những năm tuổi trẻ của mình. Ở đây Th. không có những giây phút ấm áp giữa bạn bè bên lọ hoa nhỏ với những bông hồng thơm ngát để trên bàn. Ở đây Th. không có cái hạnh phúc đi cạnh người yêu trên con đường vắng, khi ánh chiều tím dần trong buổi hoàng hôn. Ở đây Th. thiếu nhiều nhưng cũng rất đầy đủ.
Cho nên Th. hãy cười đi, hãy vui đi, khi vở đời mở sang một trang mới đầy vinh quang đẹp đẽ.
(Trích Nhật ký Đặng Thùy Trâm, Nxb Hội nhà văn, 2005, tr.197-198)
Chú thích
1. “Nhật ký Đặng Thùy Trâm” là cuốn nhật ký nổi tiếng của Đặng Thùy Trâm (1942-1970), một nữ bác sĩ và liệt sĩ quê ở Hà Nội. Cuốn nhật ký này ghi lại những suy nghĩ, cảm xúc và trải nghiệm của chị trong thời gian hoạt động ở chiến trường miền Nam.
2. Th. (Thủy) là viết tắt của tên Đặng Thùy Trâm; Phương là em gái của người viết (Đặng Phương Trâm).
Gợi ý
Vẻ đẹp của nhân vật “Th.” trong đoạn trích:
– Người chị giàu lòng yêu thương em gái, giàu tình cảm thương nhớ gia đình, trân trọng hạnh phúc bình yên bên gia đình, bạn bè.
– Người con gái yêu nước, có lí tưởng cao đẹp, biết dấn thân và tự nguyện hi sinh cho đất nước.
– Người con gái lạc quan, mạnh mẽ làm chủ hoàn cảnh sống và luôn thiết tha tình yêu đời.
– …
Bài làm tham khảo
Giữa những năm tháng khốc liệt của chiến tranh, Nhật ký Đặng Thùy Trâm của nữ bác sĩ liệt sĩ Đặng Thùy Trâm đã trở thành bản ghi chân thực và xúc động về tâm hồn một thế hệ trẻ giàu lí tưởng. Trong những trang viết chân thực và giàu xúc cảm ấy, hình ảnh “Th.” hiện ra với vẻ đẹp lặng lẽ mà rực sáng, vừa mềm mại, nữ tính, vừa bền bỉ, kiên cường đến xúc động. Ẩn sau những dòng chữ giản dị là một tâm hồn đong đầy yêu thương, luôn hướng về gia đình bằng nỗi nhớ tha thiết. Giữa rừng sâu mưa lạnh, chị vẫn nâng niu từng kỉ niệm ấm áp, nhớ về những ngày sinh nhật sum vầy, qua đó cho thấy tình cảm gia đình thiêng liêng, bền chặt như một điểm tựa tinh thần không gì thay thế. Nhưng vượt lên trên nỗi nhớ riêng tư ấy là một lí tưởng sống cao đẹp: “Th.” sẵn sàng rời xa mái ấm, dấn thân vào chiến trường, chấp nhận hi sinh tuổi trẻ để chăm sóc đồng đội và góp phần cho cuộc kháng chiến. Đặc biệt, ở chị còn tỏa sáng vẻ đẹp của một tinh thần lạc quan, mạnh mẽ đến xúc động. Dù sinh nhật chỉ có “lá rừng” và “dòng suối”, dù sống trong “chiếc hầm chật chội ướt át”, chị vẫn tự nhủ hãy mỉm cười, hãy vui lên, bởi sau này nhìn lại, đó sẽ là những năm tháng đáng tự hào nhất. Chính nghị lực và niềm tin ấy đã giúp “Th.” vượt lên mọi thiếu thốn, biến gian khổ thành ý nghĩa, để mỗi trang nhật ký không chỉ là ghi chép đời thường mà còn là ánh sáng của một tâm hồn đẹp, sống trọn vẹn vì Tổ quốc và con người.
Thảo luận về bài viết này