Mỗi mùa xong Tết, con rời núi
Mang cả mùa xuân xuống thị thành
Con là đứa trẻ lo bến cuối
Thế nào nước mắt cũng vòng quanh.
Tạ ơn cuộc sống, con còn đó
Một mảnh quê hương để trở về
Để mai trong lúc bơ vơ nhất
Điện thoại đầu kia có người nghe.
Ngày mai xa núi, câu mẹ nhắc
Đổi hết khôn ngoan, giữ lấy lòng
Đời coi vậy chứ bao dung lắm
Tâm thành, ai nỡ để về không.
Ngày mai xa núi, ba không nói.
Ba chỉ im thinh. Nói cả rồi.
Bây giờ con lớn, thôi con bước
Có té đau thì gọi “ba ơi!”
Con đi chắc cũng qua dặm bể
Cũng mấy trăm sông, vạn núi rồi
Trước ba mẹ vẫn như đứa trẻ
Đi mà bịn rịn mãi vành nôi.
(Trích Có người sực tỉnh cơn mơ, Nguyễn Thiên Ngân, NXB Văn hóa – Văn nghệ, 2018, tr.95)
Chú thích: Nguyễn Thiên Ngân sinh năm 1988 tại Buôn Mê Thuột, tốt nghiệp khoa Văn học và Ngôn ngữ, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP.HCM. Cô được biết đến nhiều với tư cách là một nhà thơ, với những tập thơ khi ra mắt đều được bạn đọc đón nhận nồng nhiệt như: Mình phải sống như mùa hè năm ấy (2012); Lạ lùng sao, đớn đau này (2013); Ôm mỏ neo nằm mộng những chân trời (2015); Có người sực tỉnh cơn mơ (2018)
I. Mở bài
Giới thiệu tác giả, tác phẩm, vấn đề nghị luận: cảm xúc của tác giả về quê hương.
II. Thân bài: Phân tích cảm xúc của tác giả về quê hương:
* Khổ 1 – Nỗi lưu luyến khi rời xa quê hương:
– Hình ảnh “con rời núi” – sự chia xa đầy lưu luyến, mang theo hơi ấm của “mùa xuân” từ quê hương xuông thị thành.
– Tâm trạng bịn rịn, xúc động thể hiện qua câu: “Thế nào nước mắt cũng vòng quanh” – dự cảm về sự nhớ nhung, xa cách.
* Khổ 2 – Sự trân trọng – biết ơn vì quê hương luôn là điểm tựa lớn lao:
“Tạ ơn cuộc sống, con còn đó/ Một mảnh quê hương để trở về” – niềm hạnh phúc khi luôn có quê hương làm điểm tựa.
– Trong những lúc “bơ vơ nhất”, quê hương vẫn luôn ở bên, thể hiện qua hình ảnh “Điện thoại đầu kia có người nghe” – cha mẹ luôn sẵn sàng dạng rộng vòng tay yêu thương.
* Khổ 3,4 – Tình yêu quê hương gắn với hình ảnh cha mẹ qua lời dặn dò trước lúc đi xa
– Bài học về cách sống: Dù cuộc đời có dạy ta khôn ngoan, điều quan trọng nhất vẫn là giữ trọn tấm lòng chân thành.
– Nhắc nhở con luôn sống tử tế, chân thật, vì cuộc đời sẽ đón nhận những tấm lòng thiện lương.
– Sự im lặng của cha không có nghĩa là vô tâm, mà là cách thể hiện yêu thương sâu sắc nhất.
“Có té đau thì gọi “ba ơi!”” → Dù con trưởng thành, cha vẫn luôn là chỗ dựa tinh thần của con.
* Khổ 5- Suy tư thấm thía của tác giả: dù đi đâu con vẫn mãi là đứa trẻ trong vòng tay cha mẹ, quê hương.
– Hành trình trưởng thành, đi nhiều nơi, trải nghiệm nhiều điều. Nhưng đù đi xa đến đâu, con vẫn mãi là đứa trẻ trong vòng tay cha mẹ, quê hương.
=> Nghệ thuật:
– Giọng điệu nhẹ nhàng, sâu lắng, giàu cảm xúc.
– Hình ảnh gần gũi, giàu tính biểu tượng
– Sử dụng các biện pháp tu từ tinh tế
III. Kết bài
Khái quát lại tác phẩm, rút ra thông điệp/ý nghĩa bài thơ đối với người đọc và với chính bản thân.
Bài làm tham khảo (600 chữ)
Quê hương luôn là nơi khởi nguồn của yêu thương, là điểm tựa tinh thần bền bỉ theo con người trên suốt hành trình trưởng thành. Với Nguyễn Thiên Ngân – một nữ thi sĩ trưởng thành từ vùng đất Buôn Mê Thuột, quê hương không chỉ là không gian địa lí, mà còn là miền cảm xúc sâu thẳm gắn liền với cha mẹ, với những yêu thương lặng lẽ. Điều ấy được thể hiện đầy xúc động trong đoạn thơ trích từ Có người sực tỉnh cơn mơ, nơi tác giả gửi gắm nỗi lòng của người con trước khoảnh khắc rời quê để bước vào đời.
Ngay từ khổ thơ đầu, cảm xúc lưu luyến, bịn rịn khi rời xa quê hương đã hiện lên rõ nét. Hình ảnh “con rời núi” gợi một cuộc chia xa đầy day dứt, trong đó “núi” không chỉ là quê nhà cụ thể mà còn là biểu tượng của cội nguồn, của nơi chốn chở che. Người con “mang cả mùa xuân xuống thị thành”, mang theo hơi ấm, sự trong trẻo và yêu thương của quê hương vào hành trình xa xứ. Câu thơ “Thế nào nước mắt cũng vòng quanh” không tả trực tiếp nỗi buồn mà là một dự cảm rất người: dẫu cố gắng mạnh mẽ, lòng vẫn không tránh khỏi xúc động. Đó là nỗi nhớ, là sự gắn bó sâu nặng với quê nhà mỗi lần bước đi.
Sang khổ thơ thứ hai, cảm xúc chủ đạo chuyển sang sự trân trọng và biết ơn. Quê hương hiện lên như một “mảnh” nhỏ bé nhưng vô giá – nơi người con luôn có thể trở về. “Tạ ơn cuộc sống” là lời tri ân chân thành, bởi giữa cuộc đời nhiều bấp bênh, còn có một chốn để nương náu tinh thần. Hình ảnh “Điện thoại đầu kia có người nghe” thật giản dị mà ấm áp, cho thấy quê hương không xa vời, mà hiện hữu trong tiếng nói của cha mẹ, trong sự lắng nghe không điều kiện. Dù ở nơi nào, chỉ cần quay về, người con vẫn có nơi để dựa vào.
Tình yêu quê hương trong đoạn thơ còn được khắc sâu qua hình ảnh cha mẹ với những lời dặn dò trước lúc con đi xa. Lời mẹ nhắc nhở “Đổi hết khôn ngoan, giữ lấy lòng” là bài học sống giản dị mà sâu sắc: giữa cuộc đời nhiều toan tính, điều quý giá nhất vẫn là tấm lòng chân thành. Còn tình cha lại được thể hiện bằng sự im lặng rất đỗi xúc động. “Ba chỉ im thinh. Nói cả rồi.” – sự kiệm lời ấy không phải là lạnh nhạt, mà là yêu thương đã đầy đến mức không cần thêm lời. Câu thơ “Có té đau thì gọi ‘ba ơi!’” như một lời hứa âm thầm: dẫu con đã lớn, cha vẫn luôn ở đó, sẵn sàng chở che khi con vấp ngã.
Khổ thơ cuối là suy tư thấm thía của tác giả về hành trình trưởng thành. Người con có thể đi “qua dặm bể”, “qua mấy trăm sông, vạn núi”, nhưng trước cha mẹ, trước quê hương, vẫn mãi là “đứa trẻ” đầy bịn rịn. Quê hương vì thế không chỉ là nơi chốn, mà là vòng tay bao dung theo con suốt cuộc đời.
Bằng giọng thơ nhẹ nhàng, hình ảnh gần gũi và cảm xúc chân thành, Nguyễn Thiên Ngân đã vẽ nên một bức tranh quê hương thấm đẫm yêu thương. Đoạn thơ không chỉ gợi nhắc mỗi người về cội nguồn của mình, mà còn nhắn nhủ: đi đâu, xa đến đâu, hãy luôn giữ trong tim một miền quê để trở về – nơi có cha mẹ, có yêu thương không bao giờ cạn.
Bài văn 400 chữ
Có những khoảnh khắc trong đời, con người bỗng chững lại trước ngưỡng cửa của sự chia xa, khi một bước chân rời đi cũng đồng nghĩa với việc mang theo cả một miền thương nhớ. Rời quê để bước vào đời là hành trình tất yếu của tuổi trẻ, nhưng trong sâu thẳm, quê hương vẫn luôn là điểm tựa không thể thay thế. Đoạn thơ trích từ Có người sực tỉnh cơn mơ của Nguyễn Thiên Ngân đã ghi lại thật tinh tế những rung động ấy, những cảm xúc thiết tha của người con dành cho quê hương trong phút giây rời xa.
Ở khổ thơ đầu, nỗi lưu luyến hiện lên nhẹ nhàng mà sâu sắc. Hình ảnh “con rời núi” gợi sự chia xa giữa con người với cội nguồn thân thuộc. Người con không ra đi với hai bàn tay trắng mà “mang cả mùa xuân xuống thị thành”, mang theo hơi ấm, sự trong trẻo của quê hương vào cuộc sống mới. Dự cảm “Thế nào nước mắt cũng vòng quanh” là tiếng lòng chân thật, cho thấy dù đã chuẩn bị tinh thần, người con vẫn không thể giấu được nỗi bịn rịn, xót xa khi rời xa nơi mình gắn bó.
Nếu khổ thơ đầu chan chứa nỗi nhớ thì khổ thơ thứ hai lại thấm đẫm sự biết ơn. Quê hương hiện lên như một món quà quý giá mà cuộc đời ban tặng: “Một mảnh quê hương để trở về”. Trong những lúc “bơ vơ nhất”, chỉ cần một cuộc gọi, “điện thoại đầu kia có người nghe” là đủ để người con cảm thấy được chở che. Quê hương, vì thế, không chỉ là không gian địa lí mà là nơi có tình thân âm thầm nâng đỡ con người.
Tình yêu quê hương tiếp tục được bộc lộ qua hình ảnh cha mẹ trong lời dặn dò trước lúc con đi xa. Lời mẹ nhắc nhở giữ lấy “tấm lòng” là bài học làm người giản dị mà sâu xa. Sự im lặng của cha lại mang một chiều sâu khác: không nói nhiều nhưng luôn sẵn sàng là điểm tựa, thể hiện rõ nhất qua câu gọi đầy tin cậy: “ba ơi!”.
Khép lại đoạn thơ là suy tư thấm thía: dù con có đi xa, trải qua bao dặm đường, thì trước quê hương và cha mẹ, con vẫn mãi là đứa trẻ. Qua giọng thơ dịu dàng và hình ảnh gần gũi, Nguyễn Thiên Ngân đã gửi đến người đọc một thông điệp giản dị mà bền lâu: quê hương luôn là nơi để yêu thương và quay về.
Đoạn văn 200 chữ
Rời xa quê hương luôn là một khoảnh khắc khiến con người ta vừa háo hức bước vào đời, vừa thầm lặng ngoái nhìn phía sau, nơi có những yêu thương không ồn ào mà bền bỉ theo ta suốt cuộc đời. Trong đoạn thơ trích từ Có người sực tỉnh cơn mơ, Nguyễn Thiên Ngân đã gửi gắm những cảm xúc sâu lắng về quê hương qua tiếng nói của một người con chuẩn bị rời núi xuống phố. Đó trước hết là nỗi lưu luyến, bịn rịn khi chia xa, thể hiện qua hình ảnh “mang cả mùa xuân xuống thị thành” và dự cảm “nước mắt cũng vòng quanh”. Quê hương không chỉ là nơi chốn đã đi qua, mà là phần ký ức ấm áp được mang theo trong mỗi bước đường. Đồng thời, đoạn thơ còn bộc lộ sự trân trọng, biết ơn khi người con luôn có “một mảnh quê hương để trở về”, có cha mẹ sẵn sàng lắng nghe trong những lúc “bơ vơ nhất”. Tình yêu quê hương vì thế gắn liền với tình thân qua lời mẹ dặn dò giữ lấy tấm lòng chân thành và sự im lặng đầy bao dung của cha – một điểm tựa lặng thầm nhưng bền vững. Dẫu mai này đi qua bao dặm đường, trong vòng tay quê hương và cha mẹ, con vẫn mãi là đứa trẻ được yêu thương.
Thảo luận về bài viết này